Wybór odpowiedniego ciągnika rolniczego to jedna z najważniejszych decyzji w każdym gospodarstwie. Wielu rolników staje przed dylematem: kupić maszynę nową, czy używaną? Zakup nowego sprzętu jest niezwykle kosztowny i wiąże się z szeregiem pobocznych wydatków. Dlatego też, z powodów finansowych, wiele osób decyduje się na rynek wtórny, gdzie można znaleźć modele w bardzo dobrym stanie technicznym, które mogą służyć jeszcze przez wiele lat. Znalezienie taniego i dobrego traktora może zająć trochę czasu, ale bez wątpienia warto go poświęcić, aby zaoszczędzić znaczną sumę pieniędzy. Ceny używanych traktorów mogą być kilkukrotnie niższe niż ceny nowych modeli.
Niezawodność to najważniejsza cecha traktora, ponieważ w głównej mierze ma on na siebie zarobić bezawaryjną i wytrwałą pracą. Spory przebieg używanego modelu daje większą szansę, że będzie on służył bez większych problemów przez wiele lat, gdyż został już zweryfikowany w trakcie prac polowych. Trzeba jednak pamiętać, by taki ciągnik rolniczy nie był zbyt wyeksploatowany.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze używanego ciągnika?
Decyzja związana z wyborem odpowiedniego ciągnika uzależniona jest od charakteru wykonywanych przy jego użyciu prac oraz typu i wielkości gospodarstwa. Jeśli jest ono specjalistyczne, to nowy sprzęt o niewielkiej mocy może się dobrze sprawdzić. W przypadku traktowania rolnictwa jako głównego źródła utrzymania, można poszukać wśród dostępnych pojazdów takiego, który będzie spełniał wymagania, jednak nie będzie nowy. Właściciel nie może zapominać o konkretnych parametrach podzespołów oraz dodatkowym wyposażeniu pojazdu.
Moc silnika i rodzaj gleby
Jednym z kluczowych parametrów jest moc silnika, którą trzeba dostosować do wielkości pola i rodzaju gleby. Na małe obszary z powodzeniem wystarczy pojazd o mocy 80-100 KM, na średnie - około 150 KM. Najobszerniejsze areały wymagają zakupu ciągnika o jeszcze większej mocy, niekiedy nawet 300 KM. Na moc maszyny ma również wpływ rodzaj gleby - jeśli ziemia jest bardzo zwięzła, ciągnik powinien być mocniejszy.
Wyposażenie i komfort użytkowania
W parze z mocą powinien iść komfort zmiany biegów. Producenci doposażają wiele modeli swoich ciągników w mechanizmy umożliwiające montaż części rozbudowujących funkcjonalność pojazdu. Z tego powodu przed zakupem warto sprawdzić, czy traktor ma:
- TUZ (Trzypunktowy Układ Zawieszenia), czyli układ służący do mocowania dodatkowych narzędzi.
- WOM (Wałek Odbioru Mocy), pozwalający na oddawanie mocy silnika innej maszynie.
- Tury (ładowacze czołowe) potrzebne przy transporcie różnego typu produktów rolnych lub materiałów.
Stan techniczny używanej maszyny
Niezwykle istotną kwestią w przypadku używanej maszyny jest również jej stan techniczny, od którego zależy jej działanie. Jeśli zależy nam na rozsądnym zainwestowaniu pieniędzy, warto przed ich wydaniem sprawdzić stan licznika pojazdu. Oczywiście nie można zapomnieć o obowiązkowej jeździe próbnej, która pozwoli ocenić komfort użytkowania maszyny, płynność zmiany biegów i ogólną sprawność ciągnika. Należy zwrócić szczególną uwagę na stan hamulców, opon oraz silnika. Są to ważne kwestie, które mogą wskazywać na kondycję całego urządzenia. Należy także sprawdzić wtryskiwacze, ponieważ są one dodatkowym i sporym wydatkiem w przypadku ich uszkodzenia. Warto zwrócić także uwagę na wygląd pojazdu i obejrzeć, czy nie ma on żadnych wgnieceń, zadrapań oraz pęknięć.
Zachodnie marki ciągników rolniczych cenione na rynku wtórnym
Wśród używanych maszyn rolniczych, szczególnie w przedziale cenowym od 20 do 60 tys. zł za ciągnik o mocy od 60 KM, rolnicy często polecają marki takie jak Massey Ferguson, John Deere, Renault, Ford, Case IH, Deutz-Fahr, Lamborghini/Same czy Claas. Sprawdzone marki to gwarancja niezawodności.
Massey Ferguson: Klasyka z dostępnymi częściami
Massey Ferguson to jedna z najbardziej korzystnych opcji, łącząca zachodnią jakość i komfort z niedrogimi oraz dostępnymi częściami. Najkorzystniej pod tym względem wyglądają pojazdy z przełomu XX i XXI wieku. Były to już maszyny dość komfortowe i dobrze wyposażone, a teraz są w miarę tanie, zarówno w zakupie, jak i eksploatacji. Nie wszystkie części są dostępne od ręki, ale wcześniej czy później dotrą do hurtowni, co jest ogromnym plusem tych ciągników. Szczególnie polecana jest seria 3000 z przełomu lat 80. i 90. Są to ciągniki bardzo wygodne, łatwe w obsłudze i tanie w eksploatacji. Plusem jest wygodna, cicha kabina, dobre wyposażenie i trwałe silniki Perkinsa.
Problem mogą stanowić skrzynie biegów oraz spora ilość elektroniki (jak na tamte czasy), która komplikuje naprawy, zwłaszcza dla użytkowników przyzwyczajonych do prostszych konstrukcji. Naprawy elektroniki bywają kosztowne, ale kłopotliwe mogą być także tylne podnośniki. Przykładowo, Massey Ferguson 3060 z 1987 r. o mocy 80 KM z przebiegiem 5 tys. mth można znaleźć za około 52 tys. zł. Nieco mocniejszego Masseya Fergusona 3080 (90 KM) z 1989 r. wyceniono na 46 tys. zł. Ceny za 80-konnego Masseya Fergusona 6120 z końca lat 90., z napędem na cztery koła, dwoma parami wyjść hydraulicznych, klimatyzacją, mechanicznym rewersem i czasem z ładowaczem czołowym wynoszą ok. 65 - 75 tys. zł. Nieco starsze maszyny typu 3050 / 3065 w dobrym stanie kosztują od 30 do 50 tys. zł w zależności od rocznika i wyposażenia.
Renault i Claas: Francuska jakość z silnikami MWM i John Deere
Ciekawą alternatywą na rynku ciągników używanych są maszyny Renault oraz późniejsze Claasy. Ciągniki pochodzące z francuskiej fabryki w Le Mans w większości zostały sprowadzone do Polski już jako używane. Główne "grzechy" używanych maszyn Renault to wycieki oleju z różnych elementów, problemy z przednim zawieszeniem, niesprawne uszczelnienia zwolnic, zmęczona dużym przebiegiem skrzynia biegów, połamane tylne zaczepy oraz rdza. Problemy te nie zawsze wynikają z niskiej jakości ciągników, a bardziej są efektem zaniedbań operatorów i wysokich przebiegów.
Modele 85-14, 80-34 i 90-34 z początku lat 90., wyposażone w dobrze oceniane silniki MWM, to koszt około 35 - 50 tys. zł. Wiele modeli ma w standardzie komputer pokładowy, klimatyzację czy amortyzację kabiny (wersja TZ). Np. ładnie wyglądający, sprawny i na chodzie Renault 106.14 z 1986 r. z 6-cylindrowym silnikiem MWM D227-6 o mocy 96 KM został wystawiony za 36,8 tys. zł. Nieco nowsze modele Ceres (produkowane do 2001 r.) z silnikiem zbudowanym we współpracy z firmą John Deere (zdarzają się także traktory marki John Deere serii 3300 bazujące na Renault Ceres) zaczynają się od 50 tys. zł i kończą nawet przy pułapie 80 tys. zł.
Jeszcze lepszą opcją wydają się ciągniki Renault oraz Claas Celtis z lat 2002 - 2008 wyposażone w czterocylindrowe silniki John Deere o mocach od 72 do 100 KM. Uśredniona cena tej serii to 80 - 100 tys. zł za ciągnik o bardzo dobrej mechanice, z wtryskiem na pompie rotacyjnej (zamiast common rail). W wyposażeniu tej serii „Renówek” i Claasa można często znaleźć przedni TUZ, automatyczny zaczep transportowy oraz gniazda pneumatyki jedno- i dwuobwodowej. Użytkownicy starszych modeli Renault nie narzekają na zbytnią awaryjność pojazdów, a firma Claas stara się zaspokoić zapotrzebowanie na akcesoria z czasów Renault, co jest sporym plusem.
John Deere: Niezawodność w starszych modelach
John Deere to jeden z największych światowych producentów sprzętu rolniczego i marka ciesząca się niesłabnącą popularnością. W budżecie do 60 tys. zł kupimy tylko starsze modele, ale są to dobre sprzęty, a części można jeszcze zdobyć. Na przykład model John Deere 2650 z 1990 r. w pięknym stanie, sprowadzony z Niemiec od pierwszego właściciela, został wystawiony za 47,5 tys. zł. Nieco słabszy 2140 z 1988 r., również świeżo sprowadzony, to koszt około 32,9 tys. zł. John Deere 7810 to duży pojazd o mocnym silniku (170 KM) i skrzyni Powershift. Kabina jest wyciszona (maksymalny hałas 72 dB) i klimatyzowana, z fotelem antywstrząsowym.
Fendt: "Mercedes" wśród ciągników, ale drogi
Ciągniki Fendt cieszą się świetną opinią użytkowników i są często nazywane "mercedesem" wśród ciągników. Potwierdza to rynek wtórny, bowiem nawet wiekowe egzemplarze potrafią kosztować sporo pieniędzy. Modele 307 i 308 z końcówki lat 90., w dobrym stanie, często osiągają ceny od 75 do nawet 100 tys. zł. Nowsze Fendty z przekładnią Vario pojawiają się w sprzedaży dość rzadko. W budżecie do 60 tys. zł, jeśli znajdziemy jakieś Fendty, to będą one mocno zaawansowane wiekowo lub w kiepskim stanie technicznym. Model Fendt 816 Favorit z połowy lat 90. to pojazd przeznaczony do pracy na dużych areałach. Jazda tym ciągnikiem jest przyjemna, co jest zasługą wyciszanej kabiny, w której hałas nie przekracza 72 dB.
Ford / New Holland: Solidna konstrukcja i dostępne części
Ciekawą alternatywą są Fordy serii 40 z początku lat 90. (dokładnie lata 1992 - 1997), które oferują solidną konstrukcję, znaną potem z ciągników New Holland. Silniki Ford PowerStar są znane z niskiego spalania i w miarę bezawaryjnej eksploatacji. Wersje 4-cylindrowe mają moc od 75 do 95 KM, zaś wersje 6-cylindrowe od 100 do 125 KM. W opcji można było znaleźć skrzynie Powershift 16x16 oraz elektrohydrauliczny rewers. Części są nadal dostępne i niezbyt drogie. Model Ford New Holland 7840 z 1997 r. (silnik 6-cylindrowy, bez turbiny, 100 KM) kosztował około 52 tys. zł. Wersja 4-cylindrowa Ford 6640 o mocy 85 KM ze skrzynią Powershift 16x16 kosztuje około 49,9 tys. zł.
New Holland T6.160 ElectroCommand wyposażono w silnik z 6 cylindrami i o mocy 135 KM, którą można zwiększyć do 164 KM za pomocą systemu EPM. Standardowa skrzynia biegów ma 32 przełożenia. Kabina posiada dwa siedzenia i okno dachowe, co ułatwia sterowanie ładowaczem czołowym.
Case IH / International Harvester / David Brown: Dobre opcje z tradycjami
Dobrą alternatywę stanowią marki związane z firmą Case, wywodzące się z produktów International Harvester oraz David Brown. Przykładowo, International 1055 XL z 1982 r. (100 KM, przedni napęd) kosztował 49 tys. zł. Case IH 4240 o mocy 90 KM, świeżo sprowadzony i w 100 proc. sprawny, to koszt 55 tys. zł. Starszy Case David Brown 1494 z 1983 r. wystawiono za 38,5 tys. zł.
Deutz-Fahr: Niemiecka precyzja
W omawianych kwotach można trafić na ładne egzemplarze serii DX z początku lat 80., ale także na późniejsze ciągniki niemieckiej marki. Deutz-Fahr DX 3.90 z 1985 r. (napęd na jedną oś, zdrowy silnik, nowe tylne opony) był oferowany za 51,9 tys. zł. Z poważniejszych maszyn można wyróżnić Deutz-Fahr DX 6.30 o mocy 115 KM (egzemplarz z 1989 r. za 56,8 tys. zł).
Lamborghini / Same / FiatAgri / Landini: Włoskie propozycje
Same i Lamborghini to bardzo dobre ciągniki, oferujące niezły komfort i możliwości. Niestety nie wszystkie części są łatwo i tanio dostępne. Podobnie jest z Fiatami. Używane ciągniki Lamborghini Trattori to wbrew pozorom całkiem rozsądna propozycja, ponieważ maszyny spod znaku byka współdzielą części z innymi pojazdami z koncernu SDF. W ofercie można znaleźć ciągniki z pierwszej dekady XXI wieku w cenach od 50 do 100 tys. zł. Starsze modele, jak Lamborghini 6085 o mocy 85 KM z 1993 roku, kosztują około 50 tys. zł.
Remont czy zezłomowanie? Opłacalność utrzymania starego ciągnika
Ciągnik zachodni o mocy około 100 - 120 KM, z 20-30 lat na karku, z silnikiem lekko dymiącym, skrzynią czasem zgrzytającą, a sprzęgłem łapiącym tuż przy podłodze - to klasyczny dylemat. Pytanie, czy remontować, czy już zezłomować, pojawia się zawsze przy remoncie generalnym silnika, skrzyni i sprzęgła. Jeśli wszystko razem kosztuje 30-40 tys. zł, a ciągnik wart jest np. 50 tys. zł, to czy to się opłaca?
Części zamienne i regeneracja
Nie ma co ukrywać, że części oryginalne to najwyższa jakość, pełna zgodność z katalogiem, ale też najwyższa cena. W przypadku niektórych podzespołów dostępność zamienników jest spora - dziś to szeroka gama produktów: od solidnych europejskich firm, po najtańsze produkty z Azji. Ważne jest, aby znać producenta. Coraz więcej warsztatów oferuje regenerację skrzyń biegów, głowic, wałów korbowych czy pomp wtryskowych. Używanych części z demontażu nie brakuje na giełdach, w internetowych ogłoszeniach czy na forach - silniki, skrzynie, mosty, pompy - wszystko można kupić za ułamek ceny nowego.
Kiedy remont się opłaca?
Jeśli sam ciągnik ma dobrą opinię wśród rolników (np. jest to John Deere 6400), zdecydowanie tak. Należy liczyć roboczogodziny pracy (np. 5 tys. mth), aby ocenić, czy dalsze inwestycje są opłacalne, czy to już "skarbonka bez dna" (np. 12-15 tys. mth). Każdy stary ciągnik ma swój kres opłacalności. Prowadź rachunki, ponieważ nawet najtańszy ciągnik może być drogi, jeśli każda jego godzina pracy kosztuje więcej niż traktor z salonu.
Ciągniki dla specyficznych zadań i hobbystów
Zdarzają się rolnicy hobbiści, którzy nad zarobek przedkładają przyjemność z pracy. Czasem taką frajdę może dawać korzystanie ze starszych, nietypowych i dziwnych maszyn. Warto jednak pamiętać, że mechanicy odradzają zakup nieznanych szerzej konstrukcji ze względu na:
- egzemplarze mocno wyeksploatowane, z którymi zawsze będą problemy,
- brak części,
- niechęć warsztatów do serwisowania.
Kolejną propozycją są ciągniki Lamborghini Trattori, które współdzielą części z innymi pojazdami z koncernu SDF. Dla miłośników majsterkowania i szukania części po całym globie można wymienić jeszcze Forda 6640 z 1994 r. z uszkodzoną skrzynią biegów za 27 tys. zł lub jeszcze bardziej nietypowe ciągniki marki David Brown, często sprowadzane do nas w stanie agonalnym. Sprawne, choć z widoczną rdzą angielskie ciągniki z lat 70. i 80. wystawiane są w cenach od 9 do 15 tys. zł.
W przypadku poszukiwania sprzętu do zadań nietypowych, np. z turem o udźwigu 1600 kg do rozładunku palet z tira, odśnieżania placu, podłączenia zamiatarki i ciągnięcia przyczepy, z obowiązkowym napędem 4x4 i przeznaczeniem 100% pracy na utwardzonym terenie, najlepiej szukać prostego sprzętu, który będzie jak najmniej awaryjny. Budżet na takie sporadycznie używane sprzęty może wahać się od 40 000 do 70 000 zł, choć z reguły rolnicy woleliby wydać mniej, jeśli sprzęt nie będzie zarabiać na siebie w polu.
tags: #zachodni #ciagnik #tani #w #utrzymaniu