Rozrzutnik obornika Fortschritt T-088 to model, który na przestrzeni lat stał się synonimem 10-tonowego rozrzutnika o podwoziu tandemowym. Mimo swojego wieku, ta konstrukcja pochodząca z NRD cieszy się niezmiennie dużym zainteresowaniem na rynku wtórnym wśród rolników. Rozrzutnik jest maszyną często wykorzystywaną sezonowo, zaledwie przez kilka dni w roku, co sprawia, że zakup nowej, drogiej maszyny często mija się z celem. Jest to główny powód poszukiwania przez rolników używanych rozrzutników. Maszyna nierzadko pracuje w ciężkich warunkach terenowych, takich jak grząska gleba, koleiny czy nierówności, co prowadzi do przyspieszonego zużycia podwozia.

Niezawodność i konstrukcja Fortschritt T-088
W rozmowach z rolnikami i mechanikami na temat niezawodnych rozrzutników, model T-088 bardzo często pojawia się jako przykład. Jest to maszyna uznawana przez wielu praktyków za symbol bardzo wytrzymałej i przemyślanej konstrukcji, zaprojektowanej i produkowanej niegdyś w Niemczech Wschodnich przez przedsiębiorstwo Fortschritt.
Dane techniczne i specyfikacja konstrukcyjna
Wymiary skrzyni ładunkowej w Fortschritt T-088 wynoszą 4550 mm długości oraz 2230 mm szerokości. Daje to powierzchnię podłogi na poziomie 10 m2. Przy burtach o standardowej wysokości, wynoszącej niespełna 1 m, objętość skrzyni ładunkowej to 9,55 m3. Masa własna rozrzutnika to około 3,5 tony, a jego nominalna ładowność wynosi 10 ton.
Zastosowanie rozrzutnika Fortschritt T-088
Przyczepa specjalna Fortschritt T-088 nadaje się do transportu zwięzłych materiałów sypkich, kiszonki, rozdrobnionej i nierozdrobnionej zielonki, włącznie z nacią buraczaną. Przeważnie jednak jest wykorzystywana do transportu i roztrząsania obornika. Rozrzutniki Fortschritt są również bardzo popularne wśród firm zajmujących się zbiorem kukurydzy na kiszonkę. Już w latach produkcji producent przewidział takie zastosowanie swoich maszyn, wprowadzając na rynek wersję F-997, której objętość została zwiększona do 21,3 m3. Często rozrzutniki te nazywane są 10-tonowymi ze względu na swoje duże rozmiary i pojemność, nawet jeśli konstrukcyjnie mogą nie różnić się od innych wersji.
Wymagania dotyczące uciągu i dobór ciągnika
Odpowiedni dobór ciągnika do rozrzutnika Fortschritt T-088 jest kluczowy dla efektywnej i bezpiecznej pracy. Nacisk dyszla na zaczep w przypadku tego rozrzutnika szacuje się na 1500 N, z maksymalnym naciskiem do 1800 N.
Obliczenia uciągu dla załadowanego rozrzutnika (7 ton obornika)
Poniżej przedstawiono wymagany uciąg ciągnika dla rozrzutnika załadowanego 7 tonami obornika w różnych warunkach terenowych:
Na równym terenie
| Rodzaj nawierzchni | Wymagany uciąg [N] |
|---|---|
| Asfalt suchy | 1 106,57 |
| Asfalt mokry | 1 106,57 |
| Beton suchy | 922,14 |
| Beton mokry | 922,14 |
| Droga gliniasta | 3 227,49 |
| Droga piaszczysta | 3 227,49 |
| Ściernisko suche | 7 377,12 |
| Ściernisko mokre | 9 221,40 |
| Pole świeżo zaorane | 13 832,10 |
| Pole zaorane odleżałe | 11 065,68 |
Na podjazdach o nachyleniu 5 stopni
| Rodzaj nawierzchni | Wymagany uciąg [N] |
|---|---|
| Asfalt suchy | 9 143,55 |
| Asfalt mokry | 9 143,55 |
| Beton suchy | 8 959,12 |
| Beton mokry | 8 959,12 |
| Droga gliniasta | 11 264,47 |
| Droga piaszczysta | 11 264,47 |
| Ściernisko suche | 15 414,10 |
| Ściernisko mokre | 17 258,38 |
| Pole świeżo zaorane | 21 869,08 |
| Pole zaorane odleżałe | 19 102,66 |
Wpływ wagi ciągnika i napędu na uciąg
Przyjmując, że ciągnik waży 4546 kg i wykorzystuje maksymalny nacisk dyszla 1500 N, uciąg ciągnika z załączonym przednim napędem kształtuje się następująco:
Uciąg po równym terenie (ciągnik 4546 kg, nacisk dyszla 1500 N)
| Rodzaj nawierzchni | Uciąg [N] |
|---|---|
| Asfalt suchy | 46 737,27 |
| Asfalt mokry | 34 875,02 |
| Beton suchy | 52 787,02 |
| Beton mokry | 43 890,33 |
| Droga gliniasta | 45 373,11 |
| Droga piaszczysta | 39 441,99 |
| Ściernisko suche | 36 772,98 |
| Ściernisko mokre | 29 655,63 |
| Pole świeżo zaorane | 17 793,38 |
| Pole zaorane odleżałe | 28 469,40 |
Uciąg na podjeździe 5 stopni (ciągnik 4546 kg, nacisk dyszla 1500 N)
| Rodzaj nawierzchni | Uciąg [N] |
|---|---|
| Asfalt suchy | 41 567,96 |
| Asfalt mokry | 29 705,70 |
| Beton suchy | 47 617,70 |
| Beton mokry | 38 721,02 |
| Droga gliniasta | 40 203,80 |
| Droga piaszczysta | 34 272,67 |
| Ściernisko suche | 31 603,66 |
| Ściernisko mokre | 24 486,31 |
| Pole świeżo zaorane | 12 624,06 |
| Pole zaorane odleżałe | 23 300,09 |
Zaleca się posiadanie rezerwy uciągu wynoszącej około 20% na różne nieprzewidziane sytuacje. Warto pamiętać, że podjazd o nachyleniu 5 stopni, choć brzmi niewiele, oznacza wzrost wysokości o 1,57 m na odcinku 100 m.
Doświadczenia użytkowników z różnymi ciągnikami
Praktyka pokazuje, że rozrzutnik T-088 może współpracować z szeroką gamą ciągników, w zależności od warunków terenowych i rodzaju obornika. Niektórzy użytkownicy z powodzeniem ciągną pełne rozrzutniki za pomocą Zetora 7211 po ściernisku, opisując to jako pracę "jak przecinak", choć czasem "zapłacze" przy większych kupach obornika w adapterze. Inni, posiadający 160-konne Fendty, zauważają, że 115-konne maszyny mogą mieć trudności na mokrym terenie, szczególnie gdy rozrzutnik nie ma regulacji posuwu, a obornik jest ciężki (np. mało słomy). W takich przypadkach regulacja wydatku w silniejszym ciągniku pozwala na zmniejszenie posuwu i efektywniejszą pracę. Istnieją również doniesienia o dobudowanych klapach z tyłu rozrzutników, aby zapobiegać stratom na drodze.

Zdarzały się przypadki podczepiania T-088 do Lampo 70, gdzie w transporcie z górki rozrzutnik wymagał niskich biegów (3 lub 4), natomiast na polu po talerzowaniu z czwartą polową radził sobie zaskakująco dobrze. Pronar 105KM również jest w stanie obsłużyć pełen rozrzutnik, choć po orance zdarzały się sytuacje ugrzęźnięcia. Mniejsze ciągniki, takie jak te o mocy 65 KM, są w stanie ciągnąć pełen rozrzutnik, ale tylko w bardzo dobrych, płaskich warunkach. Jakakolwiek górka czy podmokły teren szybko stawia taką maszynę w trudnej sytuacji.
Z gospodarstwa Mariusza: Case IH 1255XL i Fortschritt T088, obornik 2022 - VIDEO
Użytkownicy Zetora 16-tki z pełnym obciążeniem ciągnika (obciążniki z przodu, komplet kół tylnych) podkreślają, że nawet na suchym polu i ugniecionych śladach, z połową rozrzutnika, podjazd pod górę bywa niemożliwy bez wcześniejszego rozrzucenia części obornika. Ostatecznie wielu praktyków rekomenduje do T-088 ciągniki o mocy co najmniej 80 KM z napędem 4x4, zwłaszcza w terenach górzystych, gdzie wymagana moc i waga ciągnika znacząco wzrastają. Przykładowo, znajomy użytkownik Belarusa 820 (82 KM) bez problemu radzi sobie z rozrzutnikiem T-088. Kwestia konstrukcji rozrzutnika, np. obecność skosów z przodu i tyłu, a także wilgotność przewożonego materiału (np. kiszonki kukurydzy), może mieć wpływ na wymagania dotyczące uciągu.
Dostępność części zamiennych do Fortschritt T-088
Dzięki popularności modelu Fortschritt T-088, rynek części zamiennych jest bardzo rozwinięty. Dostępne są katalogi do rozrzutnika, zawierające szeroki asortyment podzespołów.
Katalog części i logistyka dostaw
Wiele sklepów oferuje obszerny katalog do rozrzutnika marki Fortschritt T-088, z aktualnymi cenami i dostępnością produktów. Priorytetem dostawców jest często szybka wysyłka części kurierem bezpośrednio do gospodarstwa lub warsztatu klienta, co gwarantuje największy wybór części do rozrzutnika Fortschritt T-088 w Polsce. Większość części jest dostępna na magazynie.
Przykładowe części zamienne do rozrzutnika T-088
- Listwy przenośnika wsuwane
- Ogniwa kompletne do rozrzutników (np. RTH)
- Tarcze (LAN 100, LAN 120)
- Spinki do łańcucha T-088
- Tuleje tekstolitowe (np. 40/50x50, wahacza)
- Sworznie koła gniazdowego
- Napinacze koła gniazdowego
- Obudowy łożyska T088
- Zabieraki (krótkie, długie, końcówki zabieraka z małym/dużym otworem)
- Kołnierze długie tarczy 100mm
- Łańcuchy przenośnika (np. 32 łopatki)
- Koła gniazdowe (przednie T-088, z kołnierzem, tylne z rowkiem, bez rowka)
- Czopy bębna T088
- Ogniwa T-088 (niekompletne)
- Osłony wału tylnego
- Talerze rozrzucające (górny, dolny)
- Wały przenośnika (tylny, prawy, lewy, wałek przekładni głównej)
- Pokrywki T-088
- Zgarniaki (prawy tylny, lewy przedni, lewy tylny)
- Piasty koła ślimakowego T088
- Oprawy rozrzutnika
tags: #zetor #i #rozrzutnik #forshnit #filmiki