Berlin Anhalter Bahnhof to dawny dalekobieżny dworzec kolejowy, położony w stolicy Niemiec. Otwarty w 1841 roku, stanowił północne zakończenie linii Kolei Berlińsko-Anhalckiej, a jego nazwa pochodzi od niemieckiej prowincji Anhalt.
Ewolucja i Rozwój Anhalter Bahnhof
Pierwszy, dość skromny budynek dworca został zastąpiony nową, imponującą konstrukcją. Uroczyste otwarcie nowego dworca, jako Berlin-Anhaltischer Eisenbahnhof, miało miejsce 15 lipca 1880 roku, a dokonali go cesarz Wilhelm I i kanclerz Rzeszy Otto von Bismarck.
Architektura i Konstrukcja
W budynku zaprojektowano imponującą halę dworcową o wysokości 34 metrów, rozpiętości 62 metrów i około 170 metrów długości. Dzięki tym parametrom przez wiele lat stanowił on największy dworzec kolejowy w Niemczech i posiadał największą rozpiętość na kontynencie. Obok postawiono budynek recepcyjny. Jako materiału wykończeniowego architekt Schwechten użył klinkieru, kamienia oraz terakoty. Legendarna stała się wspaniała konstrukcja architektoniczna ściany hali od strony peronów. Łukowa ściana szczytowa wsparta była podwójnym rzędem łuków na wąskich filarach. Konstrukcję hali z żelaznych kratownic wykonał Heinrich Seidel. Pod imponującym dachem jednocześnie mogło przebywać nawet 40 tysięcy osób.
Znaczenie Komunikacyjne i Historyczne
Z dworca odjeżdżały pociągi do Drezna, a także dalej do Wiednia, Rzymu, Cannes i Aten; później doszło bezpośrednie połączenie z Neapolem. Od 1928 roku dworzec był połączony z Hotelem Excelsior podziemnym pasażem z pięcioma sklepami pod Königgrätzer Straße (obecna Stresemannstraße). Od czerwca 1942 roku z dworca odjeżdżały transporty deportowanych Żydów, przewożono ich do obozu koncentracyjnego w Theresienstadt.
Zniszczenie i Odbudowa
3 lutego 1945 roku dworzec został silnie uszkodzony w czasie alianckiego bombardowania, po czym został oczyszczony z gruzu i tymczasowo przywrócony do użytku. Rozcięto i usunięto wówczas zawaloną stalową konstrukcję dachu hali, lecz ściany nadal stały i budynek sklasyfikowano jako nadający się do odbudowy.
Rozbiórka i Zachowane Elementy
W 1960 roku zamknięty dworzec rozebrano, pomimo usilnych protestów ekspertów, architektów i społeczeństwa. Pozostawiono jedynie portyk z częścią zadaszonego, ceglanego podjazdu i część elewacji jako pamiątkę po dawnej, wspaniałej i budzącej zachwyt architekturze. Rzeźby na portalu wejściowym autorstwa Ludwiga Brunowa przedstawiają personifikacje dnia (postać spoglądająca w dal) oraz noc (zasłaniająca oczy). Oryginały przeniesiono do Muzeum Techniki w Berlinie. Boczne ściany dawnej hali dworca kolejowego zaznaczono szpalerami dębów długopiennych.
Przyszłość Anhalter Bahnhof - Muzeum Wygnania
Fundacja Exilmuseum planuje tuż obok pozostałości budynku dworca kolejowego wybudować nowe muzeum, które będzie poświęcone tematyce wygnania. Na lokalizację wybrano Anhalter Bahnhof, ponieważ wielu Niemców opuściło stąd swój kraj, a także tutaj przyjechało z utraconych ziem po 1945 roku. Konkurs na projekt muzeum w 2020 roku wygrała duńska architektka Dorte Mandrup. Jej koncepcja zakłada budowę zakrzywionej konstrukcji z ceglaną fasadą stojącą w pewnej odległości od zachowanego fragmentu portalu.
NEUES MUSEUM W BERLINIE | BERLIN | 2025
Remont linii kolejowej Szczecin-Berlin
Remont torów na linii Szczecin-Berlin trwa już prawie 4 lata. Według najnowszych informacji udzielonych przez niemieckiego przewoźnika Deutsche Bahn, remont zostanie ukończony najwcześniej pod koniec 2027 roku. Projekt został opóźniony z powodu poważnego niedoboru wykwalifikowanych pracowników w branży budowlanej, w szczególności w zakresie technologii sterowania i bezpieczeństwa. Ta trudna sytuacja wpływa zarówno na rozbudowę i nowe projekty budowlane, jak i na renowację istniejących sieci. Data ta może się jednak zmienić, i to z korzyścią dla podróżujących. Temat szybkiej kolei pomiędzy Berlinem a Szczecinem poruszył podczas ostatniej wizyty w Warszawie nowy kanclerz Niemiec Friedrich Merz, który zwrócił się bezpośrednio do premiera Donalda Tuska. Kanclerz Merz powiedział, cytowany przez "Gazetę Wyborczą": "Dzielę twój postulat lepszej infrastruktury między Polską i Niemcami. W naszej umowie koalicyjnej rządu federalnego uzgodniliśmy, że infrastrukturę w kierunku wschodnim rozbudujemy tak samo, jak w kierunku zachodnim. Chcemy, żeby były szybkie pociągi do Szczecina i Warszawy. Będziemy przyspieszać te procesy".
Historyczne połączenie i perspektywy
Historyczne połączenie kolejowe Szczecin-Berlin działa od 1842 roku i jest jednym z najstarszych w tej części Europy. Niestety w 2021 roku mieszkańcy Szczecina stracili możliwość bezpośredniej podróży pociągiem do stolicy Niemiec. Zapowiedzi przyspieszenia prac na trasie mogą być punktem zwrotnym w przeciągającym się remoncie, co ma skrócić czas podróży ze Szczecina do Berlina o 20 minut.