Adiuwanty, kolejność i procedura przygotowania cieczy roboczej w opryskiwaczu

Łączne stosowanie środków ochrony roślin oraz nawozów w jednym zabiegu, czyli tworzenie tak zwanych mieszanin zbiornikowych (tank-mix), jest powszechną i chętnie praktykowaną metodą w rolnictwie. Pozwala to na jednoczesne osiągnięcie wielu celów, takich jak zwalczanie szkodników i chorób, eliminacja chwastów oraz odżywianie roślin. Korzyścią z tego działania jest oszczędność czasu, paliwa i robocizny, mniejsza liczba przejazdów w pole, co ogranicza ugniatanie gleby i zużycie sprzętu. Co więcej, taka praktyka może zwiększyć skuteczność zabiegu poprzez synergistyczne oddziaływanie łączonych substancji czynnych.

Wyzwania i ryzyka związane z mieszaninami zbiornikowymi

Mimo wielu zalet, mieszaniny zbiornikowe niosą ze sobą pewne ryzyka, jeśli nie są przygotowane prawidłowo. Błędy mogą prowadzić do braku skuteczności, a nawet stanowić zagrożenie dla ludzi, zwierząt i środowiska. Podstawowym warunkiem łącznego stosowania agrochemikaliów jest całkowita zbieżność terminów opryskiwania danymi środkami roślin, zwalczania organizmów szkodliwych oraz nawożenia dolistnego. Niewłaściwa kolejność dodawania składników, zbyt duża liczba komponentów, niska temperatura wody lub jej twardość mogą skutkować niepożądanymi reakcjami fizykochemicznymi, takimi jak wytrącanie się osadu, rozwarstwienie cieczy, słabe rozpuszczenie czy nietypowe zabarwienie. Nawet kilkugodzinna przerwa między sporządzeniem cieczy a zabiegiem może spowodować zmiany fizykochemiczne skutkujące pogorszeniem skuteczności, nierównomiernością naniesienia preparatów na rośliny lub utrudnieniem w wykonaniu zabiegu (zatykanie dysz).

Wstępny test mieszalności

Aby ograniczyć ryzyko, należy wykonać wstępny test: w małym pojemniku zmieszać we właściwych proporcjach roztwory wszystkich składowych mieszaniny. Pozwoli to określić trwałość, skłonność do rozwarstwiania i osadzania oraz stopień pienienia mieszaniny roboczej. Zaleca się również korzystanie z aktualnych tabel mieszania oprysków oraz zaleceń producentów agrochemikaliów.

Przygotowanie cieczy roboczej: prawidłowa kolejność

Ciecz roboczą należy przygotować bezpośrednio przed zabiegiem, zachowując właściwą kolejność mieszania poszczególnych składników. Mieszadło w opryskiwaczu powinno pracować przez cały czas dodawania preparatów.

Krok 1: Napełnienie zbiornika wodą

• Zbiornik opryskiwacza należy napełnić wodą do około 50-70% jego objętości.
• Użyta woda musi być czysta, wolna od zanieczyszczeń mechanicznych.
• Optymalna temperatura wody to 10-12°C. Zbyt niska temperatura (np. woda ze studni głębinowej) jest niewskazana.
• Włączyć mieszadło z maksymalną mocą.

Krok 2: Dodanie dodatków poprawiających właściwości wody

W tym celu, przy pracującym mieszadle, należy dodać kondycjonery wody. Ich zadaniem jest neutralizacja negatywnych właściwości twardej wody, obniżenie lub stabilizacja pH roztworu, a także zmniejszenie napięcia powierzchniowego, co umożliwi równomierne rozprowadzenie kropli na powierzchni rośliny i lepsze wnikanie substancji czynnych. Można również dodać środki przeciwpienne lub polepszające zwilżalność. Informacje o kolejności dodawania kondycjonerów i adiuwantów należy zawsze sprawdzić w etykiecie-instrukcji obsługi danego produktu.

Zmniejszanie pienienia jest jedną z funkcji surfaktantów, czyli adiuwantów powierzchniowo-czynnych. Adiuwanty mineralne, takie jak mocznik czy RSM, niestety nie rozwiązują problemu pienienia.

Krok 3: Dodanie nawozów mineralnych

W pierwszej kolejności należy rozpuścić w wodzie nawozy mineralne i mikroelementowe. Istotna jest kolejność dodawania nawozów, szczególnie jeśli stosujemy siarczan magnezu i mocznik:

1. Najpierw dodajemy siarczan magnezu, który podnosi temperaturę wody.
2. Następnie dodajemy mocznik, który silnie oziębia roztwór. Mocznik należy wcześniej rozpuścić oddzielnie i odczekać, aby nabrał temperatury otoczenia, zanim zostanie dodany do zbiornika opryskiwacza.

Dobrze jest odczekać, aby temperatura w zbiorniku zbliżyła się do temperatury otoczenia po dodaniu nawozów, zanim przejdziemy do kolejnych składników.

Krok 4: Dodanie środków ochrony roślin (ŚOR)

Środki ochrony roślin należy dodawać w kolejności zależnej od ich formy użytkowej, wstępnie rozprowadzając je z małą ilością wody do uzyskania jednorodnej cieczy lub pasty, a następnie wlewając przez sito do zbiornika opryskiwacza bardzo powoli.

1. Formulacje w postaci proszków lub granul do sporządzania zawiesiny (np. WP, WG).
2. Formulacje w postaci koncentratów do sporządzania stężonej zawiesiny (np. SC, CS, OD, DC, SE).
3. Formulacje w postaci koncentratów do emulgowania (np. EC, EG, EW, SE).
4. Formulacje w postaci koncentratów do sporządzania roztworów (np. SL, SP, SG).

Jeśli jest więcej niż jeden środek ochrony roślin, informacji o dokładnej kolejności ich dodawania należy szukać w etykiecie-instrukcji stosowania poszczególnych preparatów.

Krok 5: Dodanie adiuwantów

Adiuwanty (inne niż kondycjonery wody) poprawiające skuteczność, takie jak surfaktanty, dodawane są bezpośrednio po środkach ochrony roślin.

Krok 6: Dodanie płynnego boru i pozostałych mikroelementów

Płynny bor oraz inne mikroelementy, jeśli nie zostały dodane wcześniej z nawozami mineralnymi, dodajemy na tym etapie mieszania.

Krok 7: Uzupełnienie zbiornika wodą

Po dodaniu wszystkich elementów mieszaniny, zbiornik należy uzupełnić wodą do wymaganej objętości, stale utrzymując pracę mieszadła. Tak przygotowana ciecz użytkowa jest gotowa do wykonania zabiegu.

Ważne zasady i zakazy w tworzeniu mieszanin zbiornikowych

Konsultacje i etykiety

Decydując się na łączne zastosowanie agrochemikaliów, należy zawsze dostosować się do zaleceń producentów środków i jednostek naukowych, a także korzystać z porad doradców rolniczych. Konieczne jest dokładne zapoznanie się z etykietami preparatów, zwracając szczególną uwagę na wskazówki dotyczące mieszania z innymi agrochemikaliami lub ostrzeżenia o zakazie mieszania.

Ograniczenia ilościowe

Warto pamiętać, że nie należy mieszać więcej niż dwóch-trzech środków ochrony roślin jednocześnie, ponieważ każdy kolejny komponent może zwiększyć ryzyko powstania niepożądanych reakcji i uniemożliwić użycie cieczy.

Bezwzględne zakazy mieszania

Istnieją kombinacje środków, których nie należy stosować. Przykładem są:

• Mieszanie fungicydów z herbicydami jest możliwe tylko i wyłącznie wtedy, kiedy pozwoli na to producent.
• Nie mieszamy preparatów siarkowych z olejowymi.
• Nie łączymy herbicydów na bazie 2,4-D z siarczanem miedzi.
• Unikamy mieszania herbicydów zawierających substancje czynne takie jak fenoksaprop-P-etylowy i MCPA.
• Nie należy mieszać środków miedziowych z mocznikiem, saletrą wapniową, kwasem fosforowym czy nawozami z dodatkiem manganu.
• Należy unikać mieszania herbicydów z nawozami mikroelementowymi, ponieważ może to prowadzić do dokarmiania chwastów i osłabienia skuteczności herbicydu.

Antagonizmy i specyficzne ostrzeżenia

• Pomiędzy 2,4-D a substancjami będącymi inhibitorami ACCazy zaobserwowano antagonizmy, co oznacza, że w łącznym zastosowaniu substancje te wzajemnie się osłabiają. W przypadku problemu z owsem głuchym, często zaleca się zabieg solo.
• Przy stosowaniu boru w mieszaninie zbiornikowej, należy zwrócić uwagę na dokładne wypłukanie opryskiwacza, szczególnie jeśli wcześniej używano go do zwalczania chwastów sulfonylomocznikami. Bor, mający właściwości wspomagające płukanie, podnosi pH cieczy roboczej, co w połączeniu z pozostałościami sulfonylomoczników może spowodować uszkodzenia w rzepaku.
• Jeśli chodzi o samo mieszanie boru, należy bardzo uważać przy jego zastosowaniu łącznym z preparatami o formulacji CS. Wówczas, niezależnie od formy boru, należy go podać dopiero po dodaniu pestycydu CS, aby uniknąć natychmiastowego powstania wytrąceń czy kłaczków.

Okresy karencji i prewencji

Stosując łączne środki ochrony roślin, należy bezwzględnie przestrzegać okresów karencji oraz prewencji obowiązujących dla każdego z zastosowanych środków. Ograniczenia i przeciwwskazania zawsze należy przyjmować dla środka najbardziej toksycznego.

tags: #adjuvant #kolejnosc #opryskiwacz