W miejscowości Wojsławice, nieopodal Zduńskiej Woli, w otoczeniu pięknej jesionowej alei znajduje się neoklasycystyczny pałacyk dawnych właścicieli dóbr - rodziny Siemiątkowskich. To właśnie w tym historycznym budynku mieści się Izba Regionalna, placówka, która od 1976 roku pełni rolę strażnika pamięci o dawnym życiu mieszkańców Ziemi Sieradzkiej.
Historia i misja muzeum
Muzeum powstało z inicjatywy mgr Bożenny Antoszczyk, polonistki, która wraz z wychowankami wojsławickiej szkoły podjęła się trudu gromadzenia przedmiotów codziennego użytku, dokumentów i pamiątek. Placówka ta jest unikalna w skali kraju - to jedna z nielicznych tak dużych instytucji prowadzonych społecznie, która przetrwała próbę czasu. W 2006 roku utworzono Stowarzyszenie Absolwentów i Darczyńców Izby Regionalnej, którego głównym zadaniem jest wspieranie muzeum i ochrona zbiorów przed rozproszeniem.
Bogactwo zbiorów etnograficznych
Zbiory muzeum dokumentują niemal każdy aspekt dawnej wsi sieradzkiej. Ekspozycje podzielone są na działy tematyczne, które pozwalają zwiedzającym przenieść się w czasie:
- Strój ludowy: Kolekcja obejmuje wełniaki, zapaski, czepce tiulowe oraz męskie spencerki i czapki maciejówki.
- Sztuka i rzemiosło: Imponujący zbiór rzeźby ludowej (prace Zygmunta Kubickiego) oraz wyrobów obrzędowych, takich jak wieńce weselne i maszkary zapustne.
- Wyposażenie wnętrz: W dwóch salach zaaranżowano wnętrze tradycyjnej chaty sieradzkiej z oryginalnym piecem, naczyniami kuchennymi oraz meblami, takimi jak kołyski i skrzynie.
Warsztaty dawnych rzemiosł
Jednym z najciekawszych elementów muzeum są wiernie odtworzone warsztaty, które przybliżają specyfikę pracy dawnych mistrzów:
| Rzemiosło | Kluczowe eksponaty |
|---|---|
| Kowalstwo | Miech, kowadło, narzędzia do podkuwania koni |
| Stelmarstwo | Tokarka do drewna, piły, strugi do produkcji wozów |
| Tkactwo | Warsztat tkacki Jana Pluty, kołowrotki, wrzeciona |
| Szewstwo | Maszyna szewska, kopyta, wzorniki skór |
Ekspozycje w podziemiach i pamiątki rodzinne
W podziemiach pałacu znajduje się wystawa poświęcona dawnemu gospodarstwu. Można tam zobaczyć narzędzia rolnicze - brony drewniane, sierpy, cepy oraz wóz konny. Odrębna ekspozycja, stworzona w 2008 roku, prezentuje pamiątki po dawnych właścicielach pałacu - rodzinie Siemiątkowskich. Znajdują się tam m.in. fotografie, dokumenty, świadectwa szkolne oraz welon ślubny Maryni Siemiątkowskiej z 1926 roku.
Żywa tradycja
Izba Regionalna w Wojsławicach to miejsce, w którym tradycja nie jest zamknięta w martwych gablotach. Młode pokolenia uczą się tutaj kultywować dawne obrzędy oraz poznają zapomniane smaki regionalnej kuchni, takie jak fajercoki, gzica czy prażoki. Jak podkreślał ks. Jan Twardowski, warto pamiętać o przeszłości, by nie budować "nowego bez starego".