Kompleksowy Przewodnik po Bronowaniu Chwastownikiem w Uprawie Owsa Jarego

Bronowanie to jeden z kluczowych zabiegów agrotechnicznych, który odgrywa istotną rolę w prawidłowym wzroście i plonowaniu roślin uprawnych. W przypadku zbóż jarych, a zwłaszcza owsa, odpowiednie zastosowanie brony, w tym brony chwastownika, jest niezbędne do skutecznego zwalczania chwastów i poprawy kondycji gleby.

Znaczenie Bronowania w Agrotechnice Zbóż

Cele i funkcje bronowania

Bronowanie wykonuje się w celu płytkiego spulchnienia roli, pokruszenia brył oraz skorupy glebowej, co poprawia ogólną jakość gleby. Zabieg ten skutecznie usuwa wschodzące chwasty oraz dokładnie wyrównuje powierzchnię gleby. Dodatkowo, bronowanie pobudza rośliny do znacznie szybszego krzewienia i pomaga w równomiernym rozrzuceniu resztek pożniwnych, przyspieszając ich rozkład.

Rodzaje narzędzi do bronowania

Najważniejszym narzędziem uprawowym przeznaczonym do bronowania ziemi jest brona. Jej elementami roboczymi są zęby, które różnią się między sobą kształtem, długością oraz grubością. Brony lekkie pracują na głębokości od 2 do 5 cm, a brony średnie zagłębiają się na 4-6 cm. Standardowa głębokość bronowania pola zależy od rodzaju podłoża oraz celu, w jakim wykonuje się zabieg, i zazwyczaj wynosi od 2 do 18 cm.

Bronowanie można wykonać również broną specjalną, do których zalicza się bronę Weedera oraz bronę zgrzebło, inaczej chwastownik. Brona chwastownik służy do eliminacji chwastów oraz do rozkruszania gleby.

Brona Chwastownik i Pielnik Rotacyjny - Nowoczesne Rozwiązania Mechaniczne

Budowa i zasada działania pielnika rotacyjnego

Przykładem innowacyjnego podejścia do mechanicznej pielęgnacji jest pielnik rotacyjny, który składa się z rozstawionych w rzędzie co 10 cm kół palcowych, zawieszonych na wahaczach. Pielnik ten nie tylko usuwa chwasty, ale również napowietrza wierzchnią warstwę gleby oraz miesza ją z nawozami. Każdy ząb jest przykręcony do solidnej piasty osadzonej na dwurzędowym łożysku kulkowym.

Doświadczenia rolników z pielnikiem rotacyjnym

Sławomir Cydejko, rolnik z Pomorza, przed rokiem zainwestował w pielnik rotacyjny firmy Agrokalina, poszukując maszyny, która ruszy ziemię i przemiesza ją w płytkiej warstwie po wysiewie nawozu na wiosnę. Był pod wrażeniem efektu, widząc, że maszyna daje radę w każdych warunkach, zarówno na lekkich, mozaikowatych stanowiskach, jak i na cięższych ziemiach. Jesienią 2022 roku, po przejechaniu kilku hektarów pszenicy tym pielnikiem, zauważył, że fragment pola był wiosną lepiej rozkrzewiony, co utwierdziło go w decyzji o zakupie. Przedtem rolnik starał się spulchnić glebę i wymieszać nawóz broną posiewną, ale musiał czekać, aż ziemia przeschnie, co opóźniało prace.

Specyfika brony chwastownika

Brona chwastownik jest przeznaczona do bronowania użytków zielonych, wygrabiania darni i niwelowania kretowisk, a także do pielęgnacji pól uprawnych, niszczenia chwastów i skorupy glebowej. Po wyposażeniu w sztywniejsze zęby sprężyste, brona jest odpowiednia do pielęgnacji pól po uprawie pożniwnej i bronowania niskich ściernisk, co obejmuje rozgrabianie resztek pożniwnych oraz niszczenie chwastów i samosiewów.

Po wyposażeniu w dodatkowe elementy robocze, takie jak płoza nożowa i tylny wał gładki, brona chwastownik tworzy zestaw pielęgnacyjny. Zestaw ten z płozą umożliwia nacinanie darni i dokładne niwelowanie kretowisk, a także niwelację nierówności na powierzchni pola po podorywkach. Tylny wał gładki wykorzystywany jest do przykrywania nasion traw lub poplonów wysiewanych rozsiewaczem tarczowym.

Taki sprzęt wyróżnia się niskimi kosztami eksploatacji, minimalną potrzebą konserwacji oraz małym zapotrzebowaniem mocy w stosunku do szerokości roboczej, co przekłada się na wysoką wydajność w szybkim przetwarzaniu dużych obszarów.

Nowoczesne modele bron chwastowników (np. CARRÉ PRESSIUS)

Producent CARRÉ oferuje różne modele bron chwastowników, w tym SARCLERSE, SARCLERSE przyczepiana, SARCLERSE Control oraz PRESSIUS. Model PRESSIUS jest szczególnie polecany do delikatnych upraw i gleb o zróżnicowanej strukturze dzięki swojej precyzji i efektywności.

Kluczowe cechy brony PRESSIUS

• Regulowana rama i moduł docisku palców: Urządzenie dostosowuje się do nierówności terenu.
• Stabilność pracy: Zapewniona przez przednie koła podporowe oraz dwa obrotowe koła tylne, co umożliwia precyzyjne ustawienie palców.
• Hydrauliczna regulacja nacisku: Z kabiny ciągnika można regulować nacisk palców na ziemię od 100 g do 5 kg, co pozwala na efektywne użytkowanie na różnych etapach wzrostu upraw i na różnorodnych polach.
• Praca w uprawach zagonowych: Konstrukcja indywidualnego modułu palca umożliwia pracę w uprawach zagonowych lub redlinowych.
• Wytrzymałe palce: Palce o średnicy 8 mm zapewniają idealny balans między sztywnością boczną a elastycznością, gwarantując wysoką jakość odchwaszczania.
• Szeroki zakres regulacji docisku: Pozwala na dostosowanie do różnych etapów rozwoju uprawy i rodzaju gleby, od delikatnych działań przedwschodowych do agresywnej obróbki skorupy glebowej.
• System naturalnej kompensacji docisku: Zależny od kąta natarcia palców, optymalnie dopasowuje się do warunków terenowych.
• Łatwa konserwacja: Możliwość szybkiego demontażu palca bez użycia narzędzi.
• Wszechstronność: Indywidualne podnoszenie palców zwiększa wszechstronność użycia i pozwala na dostosowanie szerokości roboczej.
• Bezpieczeństwo: Automatyczny system odpinania palców w przypadku nieprawidłowych manewrów.

Pielęgnacja Owsa Jarego i Innych Zbóż za Pomocą Bronowania

Bronowanie owsa jarego

Owies, przed wschodami, odchwaszcza się broną o zębach sprężynujących, a po wschodach, od fazy 4 liścia, ostrożnie broną chwastownikiem. Wszystkie zboża jare można bronować po siewie, często kilkukrotnie.

Bronowanie innych zbóż i roślin uprawnych

• Pszenica ozima: Wymaga bronowania dwukrotnego - przed krzewieniem roślin i po zwarciu rzędów.
• Żyto: Bronę sprężynową należy stosować ostrożnie, ponieważ węzeł krzewienia znajduje się bardzo płytko. Jeśli chwastów jest niewiele, lepiej zrezygnować z bronowania.
• Jęczmień: Ma niewielką konkurencyjność w stosunku do chwastów, dlatego ważne jest wykonanie uprawek przed siewem i wschodami.
• Zboża ozime (wiosną): Bronowanie można wykonać dwukrotnie w okresie wiosennym - pierwszy zabieg jak najwcześniej po nawożeniu azotowym (2-3 dni po rozsianiu nawozów), drugi po 10-14 dniach od pierwszego.
• Rośliny motylkowate (bobik, groch, łubin): Również niezastąpiona jest brona sprężynowa. Bobik i groch bronuje się przed wschodami, gdy kiełki znajdują się na głębokości 1-2 cm. Uprawę bobiku można bronować ponownie od fazy 3 liścia aż do osiągnięcia wysokości 25-30 cm. Po wschodach grochu, bronowanie można powtórzyć, gdy siewki są w fazie liścia. Przy szerokości międzyrzędzi ponad 18 cm można opielać rośliny, gdy osiągną 5 cm wysokości. Łubin bronuje się przed wschodami oraz po ukazaniu się siewek.

Zasady i Warunki Prawidłowego Bronowania

Kiedy i w jakich warunkach bronować?

Zabieg bronowania wykonuje się w różnych terminach, a duże znaczenie odgrywa bronowanie po siewie. Aby zabieg przyniósł oczekiwane rezultaty, należy obserwować pole i pogodę, co ułatwi ustalenie odpowiedniego momentu na przeprowadzenie prac.

• Wilgotność gleby: Bronowanie pola nie powinno być wykonywane na podłożu zbyt wilgotnym, gdyż może to doprowadzić do mazania, co skutkuje zaburzeniami stosunków wodno-powietrznych w glebie. Nie przeprowadza się go również na glebie przesuszonej, ponieważ nie spowoduje to kruszenia brył.
• Faza rozwojowa roślin: Nie należy planować bronowania od wschodów zbóż aż do wykształcenia 3-4 liści, ponieważ zabieg wykonany w tym okresie może spowodować poważne uszkodzenia mechaniczne roślin. Bronowanie najlepiej wykonywać ukośnie do kierunków rzędów, w godzinach popołudniowych, ze względu na mniejszy turgor roślin.

Technika bronowania

W momencie podjęcia decyzji o bronowaniu ważne są dwie kwestie: rodzaj brony i prędkość jej prowadzenia. Dostosowanie prędkości jazdy brony zależy od celu zabiegu:

• W przypadku bronowania w celu pokruszenia brył, prędkość jazdy brony powinna zostać zwiększona.
• Wykonując bronowanie ziemi w celu wyrównania pola lub dokładnego przykrycia nasion po siewie, prędkość jazdy bron powinna być mniejsza.
• W celu eliminacji chwastów najlepiej zastosować bronę chwastownik.

Zabieg na polach obsianych należy wykonywać ukośnie do rzędów. Prawidłowo wykonane bronowanie ziemi w znacznym stopniu zmniejszy ilość wschodzących chwastów, rozkruszy bryły oraz zasypie bruzdki redliczne. Ponadto dokładnie zmiesza zastosowane wcześniej nawozy mineralne lub środki chwastobójcze z glebą.

Wyzwania i Metody Zwalczania Chwastów w Zbożach Jarych

Specyfika zachwaszczenia jednoliściennego: owies głuchy

Zachwaszczenie zbóż jarych jest podobne jak zbóż ozimych, jednak podstawową różnicą jest brak w zbożach jarych form zimujących - wszystkie chwasty jare wschodzą tylko podczas wiosny. Oznacza to brak osobników odpornych, silnie rozwiniętych i zahartowanych. Zachwaszczenie gatunkami jednoliściennymi jest inne; o ile w zbożach ozimych dominuje miotła zbożowa i/lub wyczyniec polny, o tyle zboża jare są głównie zachwaszczone owsem głuchym. Ten chwast w przypadku pszenżyta jarego i owsa stanowi poważny problem. Dla pszenżyta jarego program zwalczania tego gatunku nie jest opracowany, natomiast w owsie siewnym, ze względu na bliskie botaniczne pokrewieństwo owsa głuchego, nie ma możliwości jego selektywnego zniszczenia. Z chwastami dwuliściennymi zazwyczaj nie ma większego problemu.

Warto pamiętać, że dobry płodozmian powinien zawierać 25-30% roślin motylkowatych, co przyczynia się do naturalnej redukcji zachwaszczenia.

Czynniki wpływające na nasilenie zachwaszczenia

Nie ma takiego stanowiska, na którym zboża jare bez ochrony herbicydowej nie ulegną zachwaszczeniu. Nasilonego występowania chwastów, i to w każdej uprawie, należy oczekiwać, kiedy wystąpią stresowe dla roślin warunki rozwoju, takie jak chłód, upały, susza czy nadmierna wilgotność. Chwasty szybciej zagłuszają wtedy rośliny uprawne, konkurują o wodę, światło i składniki pokarmowe, a także są miejscem rozwoju wielu chorób i szkodników. Warunki stresowe dla roślin mogą również osłabiać działanie herbicydów. Ponadto, po okresowej suszy możemy spodziewać się wtórnego zachwaszczenia, gdzie chwasty szybko odbiją i zaczną zagłuszać rośliny uprawne, zanim te pozbierają się po stresie.

Chemiczne Zwalczanie Chwastów w Owsi i Pszenżycie Jarym

Ogólne zalecenia stosowania herbicydów

Zakres herbicydów do odchwaszczania zbóż jarych i ozimych jest zbliżony. Odchwaszczanie zbóż jarych wydaje się łatwiejsze od ozimych, ale trzeba pamiętać o różnicy w szkodliwości niektórych chwastów dla obu form zbóż. Ułatwieniem dla plantatorów są zalecenia dotyczące stosowania kombinacji nalistnych - nie ma potrzeby "przewidywania" zachwaszczenia, wystarczy umiejętność rozpoznawania chwastów w młodych fazach rozwojowych.

Wymogiem jest zastosowanie herbicydów na suche rośliny, ponieważ zdecydowana większość zalecanych herbicydów wnika do chwastów przede wszystkim przez liście i młode łodygi. Dlatego na rośliny pokryte rosą, zwilżone opadającą mgłą bądź nieobeschnięte po deszczu nie należy wykonywać zabiegu, gdyż grozi to spłynięciem cieczy roboczej (wraz z substancją czynną) do gleby. Podobnie zabieg może stracić swą aktywność, gdy zostanie wykonany krótko przed deszczem.

Przegląd herbicydów do owsa i pszenżyta jarego

Herbicydy stosowane od 3-4 liścia do krzewienia

• Glean 75 WG (lub jego odpowiednik Nuher 75 WG) można stosować w owsie w obniżonej dawce - do 7 g/ha.
• Chisel Nowy 51,6 WG zastępuje wycofany Chisel 75 WG. Nowa forma użytkowa, w przeciwieństwie do "starego" Chisela, posiada rejestrację w owsie, choć preparaty różnią się zawartością substancji czynnych (w nowym produkcie jest ich mniej, więc dawki są wyższe).
• Mustang 306 SE (lub jego odpowiedniki, zawierające 2,4-D + florasulam) można stosować w pszenżycie jarym do zwalczania chwastów do fazy 6 liści.
• Od fazy 6 liści można stosować sulfonylomoczniki będące fabrycznymi mieszaninami z dikambą:
  • Mocarz 75 WG i Nokaut 75 WG (dikamba + tritosulfuron) - zarejestrowane tylko w owsie.
  • Lintur 70 WG (i odpowiedniki, zawierające dikambę + triasulfuron) - można stosować w obu zbożach jarych, także w mieszaninach, ale dopiero od czwartego liścia.
• W ramach tego samego początkowego terminu (od trzeciego liścia owsa) można stosować:
  • Znane środki: Gold 450 EC, Sekator 125 OD (Maczeta OD 125) czy Starane Super 101 SE.
  • Starane Super 101 SE w owsie może być stosowany także w mieszaninie z herbicydem Granstar 75 WG (tribenuron), co jest jedną z nielicznych rejestracji dopuszczających stosowanie tribenuronu w owsie.
  • Nowy preparat Biathlon 4 D (fabryczna mieszanina florasulamu i tribenuronu) jest zarejestrowany z możliwością zastosowania go w fazie BBCH 39, czyli w momencie całkowicie rozwiniętego liścia flagowego.

Herbicydy stosowane w fazie krzewienia i później

Kolejny etap stosowania herbicydów w zbożach jarych to okres ich krzewienia (faza BBCH 14-29 lub 21-29). W tym czasie przede wszystkim zalecane są regulatory wzrostu (2,4-D, MCPA, dikamba, mekoprop), które są selektywne dla pszenżyta i owsa, choć nie zawsze pokrywa się to z rejestracją.

• Zalecenia preparatu Agritox 500 SL (MCPA) obejmują okres od pełni krzewienia do trzeciego kolanka, choć nie zawsze pokrywa się to z rejestracją.
• Podczas zabiegów z dikambą należy być najbardziej restrykcyjnym, a termin jej stosowania zawsze powinien mieścić się w fazie krzewienia.
• Od początku krzewienia do drugiego kolanka można stosować Mustang Forte 195 SE, który od "zwykłego" Mustanga 306 SE różni się dodatkiem aminopyralidu.
• Od piątego liścia zarejestrowany jest Grodyl 75 WG i jego odpowiedniki. Preparaty te, oparte na amidosulfuronie, niszczą przytulię czepną w każdej fazie rozwojowej.
• Równie późno (od końca krzewienia do początku rozwoju liścia flagowego) można stosować Starane Super 101 SE w podwyższonej dawce do 1,5 l/ha.

tags: #brona #chwastownik #owies #jary