Wymiana oleju przekładniowego w ciągniku rolniczym

Układ napędowy maszyny rolniczej to skomplikowana konstrukcja, składająca się z wielu ruchomych elementów. W codziennej pracy jest ona poddawana wielkim naprężeniom i temperaturom, dlatego niezbędny jest odpowiedni olej. Olej ma do wypełnienia ważne zadanie - jego odpowiednio gruba warstwa zapewnia smarowanie, chłodzenie, uszczelnia silnik, chroni przed korozją, utrzymuje w czystości oraz zmniejsza liczbę drgań. Wiedza na temat tego, jak wygląda wymiana oleju w traktorze, to kluczowy element regularnego serwisu maszyny. Dbałość o właściwy dobór oleju oraz jego regularną wymianę przyczynia się nie tylko do utrzymania sprawności i niezawodności ciągnika, ale również może znacząco wpłynąć na długoterminowe koszty eksploatacji.

Dlaczego warto regularnie wymieniać olej?

Odpowiedź na pytanie, czy warto wymieniać olej, jest tylko jedna: WARTO. Cena maszyn najnowszej generacji jest zbyt duża, by ryzykować oszczędność kilkuset złotych, wlewając olej z niewiadomego źródła. Kupując olej nieposiadający gwarancji producenta, nie mamy pewności, czy spełnia parametry wymagane przez maszynę. Dziś każdy może wydrukować profesjonalnie wyglądającą nalepkę i nakleić ją na olej przez siebie proponowany. Ale co znajdziemy w środku takiego specyfiku, to już odrębna kwestia. Szybko może się okazać, że maszyna, na której pracujemy, zaczyna „niedomagać”.

Rola oleju w układzie hydraulicznym

Układ hydrauliczny zapewnia funkcjonowanie najważniejszych podzespołów ciągnika rolniczego, takich jak siłownik tylnego podnośnika TUZ, ładowacz czołowy TUR i hydraulika zewnętrzna. Ciecz pracująca w tym układzie to zazwyczaj ten sam olej, który smaruje skrzynię biegów. Jest to jeden z płynów eksploatacyjnych, który podlega zużyciu z punktu widzenia chemicznego, a także z czasem ulega zanieczyszczeniu. Żadnego rolnika nie trzeba przekonywać, jak ważny jest układ hydrauliczny jego maszyny - awaria praktycznie wyłącza ciągnik z użytkowania. Żywotność oleju jest ograniczona, natomiast zużyty olej może bardzo szybko doprowadzić do sporych kłopotów. Przede wszystkim może on zapychać filtry, doprowadzać do spadku ciśnienia, uszkadzać powierzchnie robocze pompy, zwiększając tarcie w newralgicznych miejscach. Dodatkowo dochodzi do utleniania, odczyn cieczy może zmienić się na kwaśny, czego efektem będzie korozja rozmaitych elementów całego układu. Odpowiedni olej jest ważny zarówno w silniku, jak i układzie hydraulicznym. Zastosowanie nieprawidłowej lepkości bądź składu chemicznego może doprowadzić do przyspieszonej degradacji uszczelek. Stąd należy trzymać się oleju zalecanego przez producenta, co zapewni najlepszą ochronę układu hydraulicznego.

Wybór odpowiedniego oleju przekładniowego

Na rynku dostępnych jest kilkadziesiąt rodzajów olejów do maszyn rolniczych, które różnią się składem, jakością i ceną. Który olej jest najodpowiedniejszy - wybór wydaje się nie lada wyzwaniem. Oleje hydrauliczne dostępne w handlu różnią się między sobą wieloma aspektami. Dlatego kupując nowy olej należy bezwzględnie stosować się do zaleceń producenta maszyny, które można znaleźć w instrukcji obsługi. Należy zwrócić uwagę przede wszystkim na klasę lepkości, wyrażoną przez dwie liczby rozdzielone znakiem „W”. Na opakowaniu może więc pojawić się np. 75W85, 75W90, 80W90 i tym podobne. Parametr ten musi bezwzględnie odpowiadać temu podanemu w instrukcji. Należy kierować się zaleceniami z instrukcji obsługi w zakresie konkretnej normy, jaką ma spełniać ciecz. Błędy najczęściej zdarzają się przy wyborze oleju, dlatego należy bardzo mocno skupić się na znalezieniu odpowiedniej informacji w tym zakresie. Jeśli nie mamy już instrukcji, można sprawdzić parametry w internecie albo skontaktować się z doradcami w sklepie rolniczym. Kolejny błąd to brak dbałości o jakość oleju, co może prowadzić do awarii. Na cieczy hydraulicznej nie warto oszczędzać, ponieważ kiepski olej nie sprawdzi się w trudnych warunkach roboczych, nie zapewni optymalnej ochrony przed korozją, a będzie szybko tracić swoje właściwości. Olej w układzie hydraulicznym jest niezwykle ważny dla jego poprawnej pracy w każdych warunkach.

Oleje dedykowane i ich specyfikacje

• Do maszyn New Holland dedykowane są oleje jednej marki - AMBRA.
• W przypadku starszych jednostek po bardzo dużych przebiegach rolnicy powinni pamiętać, by nie wymieniać oleju na lepszy niż ten, który był dotychczas stosowany.
• W przekładni bezstopniowej Massey Ferguson 7624 Dyna VT do wymiany można zastosować tylko olej o konkretnej specyfikacji ustalonej przez producenta, czyli SAE 15W40 zgodny ze specyfikacją MF CMS M1145.
• W starym Ursusie 2812 (1992 r.) fabrycznie zalany był Agrol U. Użytkownicy zastanawiają się, czy ponownie zastosować Agrol U, czy przejść na UTTO 10W-30, np. Orlen Platinum Agro UTTO 10W-30.
• Olej silnikowy Turdus 15W-40 SHPD bywał przyczyną niezadowolenia, stąd zmiana na Fuchs Agrifarm mot 15W-40, szczególnie że instrukcja obsługi dopuszczała zimą 10W-30.
• Olej zastosowany w jednym z przykładów to Orlen UTTO - wg specyfikacji całkiem dobry olej.

Częstotliwość wymiany oleju i płynów eksploatacyjnych

Regularna wymiana olejów i płynów eksploatacyjnych to inwestycja, która się opłaca. Odpowiednio serwisowane maszyny rolnicze działają dłużej, są bardziej wydajne i mniej podatne na awarie. Olej hydrauliczny, podobnie jak olej silnikowy, należy wymieniać w określonych odstępach czasu lub przepracowanych godzin.

Zalecane interwały wymiany

• Olej hydrauliczny, przekładniowy: co 1200 motogodzin. Jeśli ciągnik jest dobrze utrzymany, można się pokusić o przedłużenie tego okresu do 1500 motogodzin rocznie.
• Duży ciągnik (1000 godzin rocznie): wymiana oleju średnio co 1,5 roku.
• Mniejsze jednostki (300-500 godzin rocznie): zmiana oleju w skrzyniach konieczna jest tylko co trzy lata.
• Olej silnikowy: raz do roku - nawet przy bardzo małych przebiegach. Robi się to często, gdyż ze względu na reakcje chemiczne zachodzące w silniku oraz w wyniku skraplania się w nim pary wodnej, olej stopniowo traci swoje pierwotne właściwości. Tym bardziej jeżeli maszyna pracuje bardziej intensywnie (średnia to 300 motogodzin) - wówczas wymiana będzie wymagana nawet trzy razy w roku.
• Olej silnikowy (ogólnie): zazwyczaj co 250-500 godzin pracy, w zależności od modelu maszyny oraz zaleceń producenta.
• Olej hydrauliczno-przekładniowy (ogólnie): wymiana zalecana jest co 1000 godzin pracy lub co 2 lata, w zależności od tego, co nastąpi wcześniej.
• Płyny chłodzące: wymagają regularnej kontroli i wymiany co 2-3 lata.

Pamiętajmy również, że olej i filtry wymieniamy przed rozpoczęciem nowego sezonu prac, a nie na zimę. Wymiana oleju i filtrów powinna nastąpić szybciej, jeżeli pojazd pracuje w ciężkich warunkach i pod dużym obciążeniem. Pozwoli to na znaczne wydłużenie żywotności elementów układu hydraulicznego. W przeciwnym razie wszystkie zanieczyszczenia ze starego filtra dostaną się do czystego oleju.

Procedura wymiany oleju przekładniowego

Wymiana oleju w ciągniku rolniczym powinna być przeprowadzana zgodnie z zaleceniami producenta. Czy można samodzielnie wymieniać olej hydrauliczny w koparce, traktorze bądź kombajnie? Na ogół jest to jak najbardziej możliwe.

Przygotowanie maszyny i narzędzi

Przed przystąpieniem do wymiany oleju lub płynu, maszyna powinna być odpowiednio przygotowana. Należy wyłączyć silnik i poczekać, aż elementy się ostudzą. Najpierw należy zaopatrzyć się w duży zbiornik na zużyty olej, którego może być nawet kilkadziesiąt litrów. Następnie należy porządnie rozgrzać maszynę, aby olej przekładniowy stał się rzadszy, co ułatwi jego spuszczenie. Najpierw należy oczyścić obszar wokół filtra oleju i nakrętki odpływowej.

Proces wymiany oleju i filtrów

1. Najpierw odkręcamy korek wlewu oleju, następnie korek spustowy. Tu uwaga! Korek spustowy wygląda tak samo, jak dwie inne śruby od zaworów skrzyni biegów - też od spodu.
2. Zdejmujemy korek odpływowy oraz filtr, pozwalając olejowi swobodnie spłynąć do przygotowanego naczynia. Olej po odkręceniu korka leje się dość obficie - trzeba być na to przygotowanym.
3. Ważne jest również sprawdzenie stanu uszczelek oraz dokładne ich wyczyszczenie przed założeniem nowego filtra i nakrętki.
4. Po spuszczeniu oleju, zakręceniu korków, pora na filtr hydrauliczny. Dobrze jest go przed odkręceniem dobrze wyczyścić, bo u góry zbiera się piasek, który może pobrudzić wnętrze. Filtr można odkręcić specjalnym kluczem.
5. Po spuszczeniu starego oleju należy przystąpić do wymontowania filtrów i montażu nowych. Standardowo stosuje się dwa filtry w postaci wkładów - ssącego i wysokociśnieniowego. Pamiętajmy, żeby zawsze z nowymi filtrami montować nowe uszczelniacze - oringi (nie zawsze są w zestawie). Warto pamiętać, że zawsze w instrukcji należy upewnić się, ile i jakie filtry podlegają wymianie. Zmiana filtrów jest niezbędna przy każdej wymianie oleju.
6. Po zamontowaniu nowych filtrów i korka spustowego napełniamy układ nowym olejem w odpowiedniej ilości (mniej niż cała pojemność układu) do uzyskania odpowiedniego poziomu na bagnecie. Nalewając nową ciecz należy uważać, żeby nie dostały się do niej żadne zabrudzenia.
7. Po napełnieniu następuje kalibracja skrzyni. Jest to, mówiąc obrazowo, zapoznanie się przekładni ze świeżym olejem. Podczas tego procesu sterowniki uczą się tego, jak sterować skrzynią, aby uzyskiwać odpowiednie reakcje - mogą się one różnić w stosunku do przepracowanego oleju. Proces kalibracji może trwać nawet kilkanaście minut, a inicjuje się go, wprowadzając odpowiednią sekwencję przycisków pokładowych. Aby przystąpić do kalibracji, olej w przekładni musi być rozgrzany.

Samodzielna wymiana oleju w przekładni bezstopniowej

Wymiana oleju hydraulicznego w skrzyni i tylnym moście jest stosunkową prostą operacją. Z technicznego punktu widzenia w całym procesie wymiany oleju w przekładni bezstopniowej grupy AGCO nie ma potrzeby korzystania z specjalistycznego komputera, więc jeśli znamy sposób kalibracji za pomocą urządzeń pokładowych, to właściwie nic nie stoi na przeszkodzie, aby samodzielnie wymienić olej. Niemniej jest to czynność dla doświadczonych mechaników, gdyż w zależności od modelu mogą pojawiać się małe odstępstwa od schematu. Warto oczyścić okolice korków wlewowych.

Konsekwencje zaniedbań w wymianie oleju

Niestety, praktyka pokazuje, że większość maszyn po kilku latach i np. zmianie właściciela zazwyczaj przestaje być obsługiwana przez autoryzowany serwis i pojawiają się zaniedbania. Najczęstszym grzechem jest po prostu przeciąganie terminów wymiany i używanie nieprawidłowych materiałów eksploatacyjnych. W najgorszym przypadku kończy się to koniecznością wymiany przekładni na nową, a to na ogół koszt - w zależności od modelu - od 40 do 70 tysięcy. Zazwyczaj przyczyną jest chęć oszczędzenia, a często po prostu brak świadomości, jak bardzo jest to ważne i ile to kosztuje. Tymczasem koszt wymiany oleju w skrzyni bezstopniowej jest często niższy niż w innych konstrukcjach. Niewłaściwa eksploatacja i obsługa, w tym zaniedbania w wymianie oleju, często prowadzą do awarii przekładni bezstopniowych już po kilku tysiącach godzin pracy.

tags: #ciagnik #olej #przekladniowy #wlew