W rolnictwie, podczas prac polowych, wykorzystuje się wiele typów maszyn i agregatów łączonych z ciągnikami. Kluczowe jest, aby agregowane maszyny i narzędzia rolnicze stosowane do produkcji roślinnej współpracowały z ciągnikami rolniczymi zalecanymi przez ich producentów, ze względu na bezpieczeństwo.
Bezpieczeństwo i obsługa maszyn rolniczych
Sprawność techniczna, prawidłowe wyposażenie oraz odpowiednie przygotowanie do pracy obsługiwanych maszyn, a także bezpieczeństwo osób znajdujących się w pobliżu pracujących urządzeń, zależą w pełni od wiedzy i umiejętności rolnika.
Instrukcje obsługi i konserwacja
Wszyscy producenci maszyn i urządzeń dołączają do nich instrukcje obsługi. Użytkownik, po zapoznaniu się z ich treścią, powinien prawidłowo przygotować maszynę do pracy, a następnie właściwie ją eksploatować. Rolnik powinien wykonywać obsługę techniczną w gospodarstwie, po opuszczeniu maszyny w położenie robocze, wyłączeniu i zatrzymaniu napędu ciągnika i maszyny. Przestrzeganie zaleceń producenta znacznie wydłuża żywotność maszyny i zmniejsza jej awaryjność podczas eksploatacji.
Zasady bezpieczeństwa podczas pracy i załadunku
Podczas pracy niedozwolone jest wchodzenie ludzi pomiędzy ciągnik a maszynę, a zwłaszcza jazda lub stawanie na belce polowej, ramie albo zaczepie maszyny. Niestosowanie się do tego ostrzeżenia może skutkować upadkiem pod współpracującą maszynę i prowadzić do ciężkich urazów, a nawet śmierci. Przy wykonywaniu prac załadunkowych i wyładunkowych silnik ciągnika powinien być wyłączony. Należy zaciągnąć hamulec ręczny, a jeśli ciągnik stoi na pochyłości - włączyć bieg zapobiegający staczaniu się oraz ewentualnie podłożyć kliny pod koła. Jeśli przy pracach transportowych oprócz traktorzysty zatrudnieni są inni pracownicy, należy wyznaczyć jednego z nich do przekazywania umówionych sygnałów.
Agregowanie sprzętu rolniczego
Agregowanie sprzętu to jeden z kluczowych aspektów pracy w gospodarstwie. Niestety, w gospodarstwach rolnych zdarzają się sytuacje nieprzewidziane, zwłaszcza w tych mniejszych, gdzie część mieszkalno-bytowa jest często połączona z produkcyjną, a plac manewrowy może być jednocześnie placem zabaw dla dzieci. Prowadzi to do powstawania wielu zagrożeń. Wśród wypadków zarejestrowanych przez KRUS jest wiele tragicznych zdarzeń, takich jak przejechanie bawiącego się dziecka podczas agregowania maszyny z ciągnikiem lub próba podpięcia zaczepu przyczepy z nawozami, gdy żona rolnika kierowała ciągnikiem. Te przykłady mają na celu uświadomienie, że nigdy nie należy lekceważyć zasad bezpieczeństwa podczas wykonywania pracy.
Przygotowanie do agregowania
Przed przygotowaniem zestawu uprawowego użytkownik powinien przede wszystkim zapoznać się z instrukcją obsługi maszyny współpracującej z ciągnikiem. Ciągnik należy dobrać tak, aby jego klasa uciągu nie była mniejsza niż zalecana przez producenta maszyny. Ważne jest również, aby ciągnik był sprawny technicznie, ponieważ używanie niesprawnej maszyny grozi wypadkiem. Łączenie maszyn ze sobą lub z ciągnikami może wykonywać jedynie kierowca ciągnika. Niewłaściwe połączenie maszyny z ciągnikiem i jej nieprawidłowe ustawienie mogą być przyczyną awarii i wypadków zarówno podczas transportu, jak i w trakcie pracy.
Prawidłowe procedury agregowania
Czynność agregowania nie stwarza zagrożenia wypadkowego, jeśli traktorzysta potrafi odpowiednio manewrować ciągnikiem, maszyna stoi na równym podłożu, jej zaczep jest podparty podporą stałą lub sprężyna utrzymuje go w położeniu poziomym, ciągnik ma sprawny układ zawieszania lub przyczepiania maszyn, a plac manewrowy jest dostatecznie duży. Prawidłowe łączenie maszyny z ciągnikiem polega na precyzyjnym podjechaniu tyłem do maszyny w taki sposób, aby trzypunktowy układ zawieszenia ciągnika można było połączyć z zaczepami maszyny lub narzędzia. Następnie należy unieruchomić ciągnik, połączyć go z maszyną (najpierw cięgna dolne, potem cięgno górne), zabezpieczyć sworznie zawleczkami i sprawdzić prawidłowość połączeń.
Agregowanie maszyn aktywnych i przyczep
W maszynach aktywnych podłącza się wał przegubowo-teleskopowy, który może przenosić odpowiedni moment obrotowy i ma długość zalecaną przez producenta. Następnie należy podłączyć złącza instalacji hydraulicznej i elektrycznej, uruchomić ciągnik, dokonać próbnego rozruchu, po czym podnieść maszynę i wyregulować cięgna dolne oraz długość łącznika górnego. Przy agregowaniu maszyn, zwłaszcza półzawieszanych i przyczepianych, należy pamiętać o złożeniu i zabezpieczeniu stopki podporowej zaczepu w położeniu transportowym. Dobrym rozwiązaniem ułatwiającym agregowanie jest zastosowanie szybkosprzęgów, a zamiast cięgna górnego (śruby rzymskiej) - siłownika hydraulicznego podłączonego do hydrauliki zewnętrznej ciągnika.
Bezpieczne agregowanie dwóch przyczep z ciągnikiem można wykonać, podklinowując tylne koła pierwszej przyczepy i podpierając dyszel na odpowiedniej wysokości zaczepu ciągnika (jeżeli dyszel przyczepy nie ma sprężyny podtrzymującej). Następnie należy powoli cofać ciągnikiem, celując hakiem zaczepowym w ucho dyszla przyczepy, tak aby po zatrzymaniu ciągnika można było założyć sworzeń i zabezpieczyć go zawleczką. Dwie przyczepy łączy się zawsze przez dopchnięcie jednej do drugiej. Załadowane przyczepy łączy się w podobny sposób. Czynności agregowania i obsługi będą jeszcze bezpieczniejsze przy dobrym oświetleniu i odpowiedniej ilości miejsca do manewrowania maszynami. Niedopuszczalne jest przebywanie ludzi między ciągnikiem a maszyną w czasie pracy lub łączenia maszyn z ciągnikiem. Nieuwaga traktorzysty lub jakakolwiek niesprawność układu jezdnego albo hamulcowego w ciągniku może doprowadzić do groźnego wypadku, jeśli między ciągnikiem a maszyną ktoś będzie się znajdował.
Przechowywanie sprzętu i narzędzi
Narzędzia uprawowe należy utrzymywać w należytej czystości - na bieżąco po skończonej pracy i po sezonie dokładnie czyścić z resztek ziemi i roślin, myć, a po wysuszeniu konserwować. Czyste narzędzia należy ustawić na twardym, stabilnym i równym podłożu, najlepiej w zadaszonym pomieszczeniu. Uszkodzone części należy wymienić na nowe, a elementy robocze naostrzyć, jeśli jest taka potrzeba. Konieczne jest kontrolowanie połączeń śrubowych i spawanych. Zespoły robocze powinny być unieruchomione w sposób przewidziany przez producenta maszyny, dyszle lub zaczepy podparte podporami stałymi, a ostre wystające elementy zabezpieczone. Sprzęt powinien być ustawiony w taki sposób, by nie przewrócił się na przechodzących ludzi. Niektórzy rolnicy ustawiają go na paletach lub specjalnie wykonanych stojakach oraz dodatkowo zabezpieczają wszystkie ostre i niebezpieczne elementy. Maszyny i ciągniki rolnicze ze względów bezpieczeństwa nie powinny stać na ciągach komunikacyjnych, niestabilnym podłożu ani w zastoinach wody.
Rejestracja i wymagania drogowe dla pojazdów rolniczych
Każdy pojazd, niezależnie od tego, czy jest to lekki skuter, czy wielotonowy kombajn, podlega przepisom ruchu drogowego. Posiadacze sprzętu rolniczego są zobowiązani do rejestracji pojazdów i poruszania się po drogach jedynie sprawnym sprzętem. O przestrzeganiu przepisów drogowych nie trzeba wspominać. Rejestracja maszyn rolniczych to temat, który może zaskoczyć niejednego rolnika. Wbrew pozorom, nie wszystkie maszyny rolnicze muszą być rejestrowane, ale te, które poruszają się po drogach publicznych - już tak. Procedura rejestracji jest podobna do tej dla pojazdów mechanicznych - potrzebny jest dowód zakupu, ubezpieczenie OC i kilka innych dokumentów. Zgodnie z przepisami, obowiązek rejestracji dotyczy tylko tych, które poruszają się po drogach publicznych, nawet jeśli jest to kilka metrów od gospodarstwa do pola. Wymienne urządzenia ciągnięte, takie jak przyczepy rolnicze, muszą być zarejestrowane, jeśli są używane na drogach publicznych.
Konsekwencje jazdy z niezarejestrowaną przyczepą
Jazda z niezarejestrowaną przyczepą rolniczą to wykroczenie zgodnie z ustawą Prawo o ruchu drogowym. W przypadku kontroli drogowej kierowca może otrzymać mandat, a także zakaz dalszej jazdy do czasu rejestracji pojazdu. Może również zostać zatrzymany dowód rejestracyjny. Pojazd uczestniczący w ruchu drogowym ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę (art. 66 ust. 1 Ustawy Prawo o ruchu drogowym). Wystające przedmioty i części pojazdów oraz maszyn powinny zostać zabezpieczone lub zdemontowane. Zezwolenie kategorii II na przejazd pojazdem nienormatywnym wydaje się na wniosek podmiotu wykonującego przejazd (np. rolnika), po uiszczeniu opłaty w wysokości 100 zł.
Wymagania dla ciągników rolniczych
Wymagania dotyczące wyposażenia ciągnika i pojazdu samochodowego niewiele się różnią. Ciągnik rolniczy, zgodnie z §45 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2012 r., to pojazd silnikowy, którego konstrukcja umożliwia rozwijanie prędkości nie mniejszej niż 6 km/h, skonstruowany do używania łącznie ze sprzętem do prac rolnych, leśnych lub ogrodniczych; ciągnik taki może być również przystosowany do ciągnięcia przyczep oraz do prac ziemnych. Dopuszczone do ruchu drogowego są te pojazdy, których szerokość nie przekracza 3,0 m. Gdy mieści się ona w granicach od 3,0 m do 3,5 m, musisz wystąpić do starosty o zezwolenie kategorii II. Naruszenie warunków przewozu osób w przyczepach, z zastrzeżeniem, że w przypadku naruszenia warunku dopuszczalnej prędkości lub liczby przewożonych osób stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące przewozu osób.
tags: #ciagnik #z #rozrzutnikiem #druk