Nawet regularne serwisowanie kosiarki oraz wykorzystywanie jej zgodnie z informacjami zawartymi w instrukcji obsługi, może nie wystarczyć, by uchronić się przed mniejszymi bądź większymi usterkami. W najlepszej sytuacji spowodują one obniżenie wydajności sprzętu, natomiast w najgorszym doprowadzają do jego uziemienia. Na szczęście, nie należy panikować - kosiarka nie jest maszyną, której nie da się naprawić. Często przyczyna jest prozaiczna, dzięki czemu możliwa staje się samodzielna naprawa. Oczywiście nadal potrzebne będą konkretne narzędzia oraz przynajmniej podstawowa wiedza na temat budowy sprzętu i sposobu działania poszczególnych części.
Zdecydowanie najwięcej problemów tego typu sprzęty sprawiają tuż po zimie, szczególnie gdy nie były odpowiednio przechowywane. Spora wilgoć i skrajne temperatury często prowadzą bowiem do uszkodzenia wrażliwych elementów. Oczywiście awarie w kosiarkach mogą pojawić się też w sezonie, gdy są używane najczęściej. Wspomniany wcześniej brak iskry stanowi spory problem, przez który kosiarka może zwyczajnie nie odpalać. Czasem zdarza się, że kosiarka nagle nie chce odpalić, a przyczyn takiego stanu rzeczy może być wiele. Najczęściej swoje źródło mają w sposobie użytkowania sprzętu jeszcze w poprzednim sezonie.
Jak działa układ zapłonowy w kosiarce?
Układ zapłonowy to kluczowy element rozruchowy małego silnika. Podczas uruchamiania kosiarki lub małego silnika obracasz kołem zamachowym, a jego magnesy przechodzą przez cewkę (lub zworę). Powoduje to powstanie iskry, która jest niezbędna do zapłonu mieszanki paliwowo-powietrznej. Zwora zapłonowa musi być ustawiona w precyzyjnej odległości od koła zamachowego, co jest określane jako szczelina twornika. Instrukcja naprawy silnika poda prawidłową szczelinę dla danego silnika; typowe zakresy to .006 - .010" i .010 - .014". Armatury są często pakowane z podkładką, aby pomóc w ustawieniu szczeliny. Aby ją ustawić, należy umieścić odpowiednią podkładkę między obręczą koła zamachowego a zworą zapłonu, a następnie poluzować mocno dokręconą śrubę, aby magnesy przyciągnęły zworę zapłonu do koła zamachowego i podkładki.
Warto pamiętać, że moduł zapłonowy jest układem elektronicznym i nie wykorzystuje ruchomych podzespołów, co czyni go zazwyczaj jedną z najbardziej niezawodnych części silnika. Jeśli jednak nie wykryto usterki w innych, wyżej wymienionych obszarach, konieczne może być sprawdzenie samego modułu zapłonowego.
Najczęstsze przyczyny braku iskry
Brak iskry może doprowadzić do pęknięcia przewodów, awarii wyłącznika, zwarcia, a także zużytej świecy zapłonowej. Oto szczegółowe omówienie najczęstszych przyczyn.
Zużyta lub zabrudzona świeca zapłonowa
Świeca zapłonowa może ulec zabrudzeniu, przez które nie jest w stanie normalnie funkcjonować. Bardzo brudna od spalin świeca świadczy zazwyczaj o jej złym doborze albo zbyt bogatej mieszance paliwa. Wówczas powodem awarii może być właśnie ten element. Warto go wykręcić i oczyścić, ewentualnie wymienić. Innym kłopotem bywa wilgoć osadzająca się na tym elemencie, co mówi o braku spalenia mieszanki wlatującej do cylindra. Jeśli pomimo wyczyszczenia nadal nie działa tak, jak powinna, jedynym rozwiązaniem okaże się zakup nowego elementu i przeprowadzenie wymiany. Nie jest to zadanie trudne - pamiętaj o tym, aby robić to na zimnym silniku. Jeżeli nie czujesz się na siłach lub nie wiesz, jaką dokładnie świecę zapłonową kupić, skorzystaj z pomocy profesjonalistów.
Uszkodzona cewka zapłonowa (moduł zapłonowy)
Uszkodzona cewka zapłonowa jest częstą przyczyną braku iskry. Diagnostyka cewki w warunkach domowych jest trudna. W zasadzie nie ma żadnego wiarygodnego testu cewki poza specjalistycznym sprzętem. Dawniej, przy układach z zapłonem stykowym, można było zmierzyć rezystancję i porównać z wzorcową, która była podawana przez producentów. Obecnie cewkę często trzeba sprawdzać po jej zamontowaniu w silniku, co jest utrudnione. Czasem zdarza się, że cewka "płata figle" - na przykład, użytkownik zauważył, że pożyczona cewka działała, a jego własna tylko raz. Okazało się, że w jego cewce był wyrobiony lewy otwór pod śrubę, co powodowało, że po wyciągnięciu szczelinomierza koło magnesowe przyciągało lewą stronę cewki, zakłócając prawidłową odległość od koła magnesowego. Należy również wziąć pod uwagę, że takie urządzenia mogą wykazywać objawy uszkodzenia dopiero w warunkach eksploatacji.
Jeśli iskra przeskoczy szczelinę testera, cewka zapłonowa działa prawidłowo. Jeśli po wyeliminowaniu innych przyczyn problem nadal występuje, a świeca i przewody są sprawne, to kupno nowej cewki może być konieczne.
Niesprawny wyłącznik zapłonu lub hamulec
Wyłącznik zapłonu, często połączony z dźwignią hamulca, jest odpowiedzialny za zatrzymywanie silnika. Jeżeli przyciśniesz dźwignię hamulca, automatycznie powinien rozłączyć się wyłącznik, przerywając obwód zapłonowy i powodując zanik iskry. Użytkownicy często zgłaszają, że przyczyną braku iskry bywa uszkodzony wyłącznik zapłonu, połączony z hamulcem koła magnesowego. Po odłączeniu kabelka od wyłącznika, iskra się pojawia, a silnik odpala.
Zasada działania wyłącznika zapłonu polega na zwarciu cewki zapłonowej do masy. Jeśli ten kabelek dotkniesz do metalowej części silnika, silnik zgaśnie, gdyż iskra zaniknie. Początek cewki jest umasowiony (do rdzenia cewki), stąd wrażenie, iż kabelek wykazuje zwarcie. Aby sprawdzić wyłącznik, należy ustawić przełącznik zatrzymania urządzenia w pozycji OFF lub STOP, a następnie spróbować uruchomić silnik za pomocą linki lub kluczyka (jeśli jest na wyposażeniu). Nie powinna pojawić się iskra. Jeśli iskra się pojawi, oznacza to uszkodzenie wyłącznika zatrzymania.
Czasem wystarczy sprawdzić regulację linki hamulca lub czy kabelek od wyłącznika nie spadł.
Problemy z okablowaniem i połączeniami
Pęknięcie przewodów lub zwarcie w układzie elektrycznym kosiarki również może być przyczyną braku iskry. Należy sprawdzić wizualnie, czy iskrownik i jego fajka nie są zanieczyszczone, a następnie ewentualnie przetestować rozrusznik i cewki specjalnym testerem. Czasem problem leży w uszkodzonym kablu wysokiego napięcia (WN). Jeżeli sam kabel WN nie iskrzy do masy, ale kręcąc kołem magnesowym i trzymając za kabel WN "kopie solidnie", może to wskazywać na problem z samym przewodem. W takim przypadku można spróbować wepnąć się do niego w połowie długości i sprawdzić, czy tam pojawia się iskra. Jeżeli tak, uszkodzony fragment można dosztukować, dbając o dobre zaizolowanie połączenia.
Ścięty klin koła zamachowego
Jeśli występują problemy z synchronizacją zapłonu, najczęściej jest to spowodowane ściętym klinem koła zamachowego. Jest to element, który zapewnia prawidłowe ustawienie koła zamachowego względem wału korbowego, a jego uszkodzenie zaburza moment wytworzenia iskry.
Diagnostyka i rozwiązywanie problemów - krok po kroku
OSTRZEŻENIE: Aby uniknąć obrażeń ciała lub uszkodzenia mienia, przed uruchomieniem, obsługą lub serwisowaniem silnika lub osprzętu należy zawsze zapoznać się z instrukcjami obsługi silnika i osprzętu. W razie wątpliwości lub dodatkowych pytań należy skontaktować się z autoryzowanym dealerem lub firmą Briggs & Stratton.
- Sprawdzenie świecy zapłonowej: Najpierw sprawdź świecę. Jeśli jest nowiutka i fajka została wymieniona, przejdź do kolejnych kroków. W innym wypadku, wykręć ją, oczyść, a jeśli jest mocno zabrudzona lub uszkodzona, wymień na nową.
- Testowanie cewki zapłonowej: Użyj testera iskry. Podłącz tester między przewód zapłonowy a świecę zapłonową i uruchom silnik. Iskra powinna być widoczna w testerze. Pamiętaj, aby odłączyć cewkę od wiązki przewodów urządzenia, a także wiązki przewodów silnika, a następnie użyć testera iskry. Nie podłączaj testera bezpośrednio do świecy zapłonowej podczas tego testu, ponieważ silnik może się uruchomić.
- Kontrola wyłącznika zapłonu: Odłącz kabelek od cewki zapłonowej, który prowadzi do wyłącznika zapłonu. Jeśli po odłączeniu kosiarka odpali, problem leży w wyłączniku. W takim stanie kosiarkę można wyłączyć jedynie przez zdjęcie fajki ze świecy zapłonowej.
- Inspekcja okablowania: Sprawdź kabel wyłącznika zapłonu i jego mocowanie do cewki oraz sam wyłącznik. Upewnij się, że nie ma pęknięć ani zwarć w przewodach.
- Ustawienie szczeliny cewki: Jeżeli odkręcałeś cewkę, sprawdź, czy ustawiłeś prawidłową odległość cewki od koła magnesowego. Prawidłową szczelinę znajdziesz w instrukcji naprawy silnika.
W domu, w celu sprawdzenia układu zapłonowego, należy po kolei kontrolować świecę, fajkę świecy (jeśli jest demontowalna), kabel wyłącznika zapłonu i jego mocowanie do cewki oraz sam wyłącznik i jego ewentualne masowanie. Czasem spadnie kabel od wyłącznika, a czasem wystarczy podciągnąć linkę, która uruchamia wyłącznik i hamulec. To proste ustrojstwo, które powinieneś być w stanie naprawić.
Inne potencjalne problemy wpływające na rozruch
Choć artykuł koncentruje się na braku iskry, warto wspomnieć o innych częstych problemach, które mogą uniemożliwić uruchomienie kosiarki:
- Stare paliwo: Najczęstszą przyczyną tego, że kosiarka na wiosnę nie chce odpalić, jest paliwo pozostawione w zbiorniku. Jego właściwości zanikają już po 30 dniach, najszybciej ulatniają się lotne składniki, odpowiedzialne za odpalenie silnika. Jeszcze dłuższe utrzymywanie paliwa w nieużywanej kosiarce doprowadzi do poważnego zapchania gaźnika oraz filtra paliwa.
- Zatkane filtry: Zapchany filtr powietrza powoduje, że do komory spalania dochodzi niedostateczna ilość powietrza, co może prowadzić do spadku mocy, a nawet zatrzymania silnika. Podobnie, zatkany filtr paliwa może spowodować, że do silnika dostanie się niedostateczna ilość paliwa.
- Rozładowany akumulator: Problem ten często dotyka właścicieli kosiarek elektrycznych, którzy zapominają o jego ładowaniu. Zwłaszcza akumulator, który powinniśmy ładować przed i po zakończeniu sezonu.
- Uszkodzona linka zapłonowa: Gdy sprzęt jest dość wiekowy, najczęściej dochodzi do jej zerwania. Uszkodzenia tego typu nie można nie zauważyć, bo uchwyt najczęściej pozostaje w dłoni.
Zapobieganie awariom - prawidłowa konserwacja
Kosiarkę, podobnie jak inne sprzęty wykorzystywane w ogrodzie, należy regularnie konserwować. Wymaga ona między innymi właściwego czyszczenia, i to nie tylko raz na rok, na przykład po sezonie. Pod obudowę maszyny warto zaglądać regularnie, szczególnie wówczas, gdy jest ona używana bardzo często i do koszenia dużej trawy na trudnym terenie.
Czysty filtr paliwa i ostrożność podczas tankowania mają wielkie znaczenie. Zanieczyszczenia, które dostaną się do silnika, tworzą pastę ścierną, która dość szybko może spowodować zatarcie silnika. Żeby tego uniknąć, wystarczy po sezonie spuścić paliwo, a na wiosnę przejrzeć stan filtrów. Wystarczy regularnie sprawdzać, w jakim stanie są filtry paliwa, a jeśli chowasz kosiarkę na dłuższy czas (na przykład na zimę), nie zapominaj o spuszczaniu z niej paliwa. Dbaj ponadto o niezbędne środki ostrożności podczas tankowania.
Żeby uniknąć wielu usterek obsługiwanej kosiarki, trzeba pamiętać nie tylko o korzystaniu z niej zgodnie z przeznaczeniem, ale też o regularnych przeglądach oraz serwisowaniu. Bez właściwej konserwacji może dojść do poważniejszych awarii.