Bezpieczeństwo pracy z koparko-ładowarkami: przyczyny wypadków, skutki i zapobieganie

Koparko-ładowarki to jedne z najbardziej wszechstronnych i niezastąpionych maszyn budowlanych. Dzięki swojej konstrukcji łączącej funkcje koparki i ładowarki są wykorzystywane w wielu branżach, od budownictwa po prace komunalne czy rolnictwo. Są one kluczowymi maszynami w branży budowlanej i wydobywczej, zapewniając wszechstronne funkcje, umożliwiając wykonywanie różnorodnych zadań, od kopania do transportu materiałów.

Jednak ich intensywne użytkowanie w trudnych warunkach sprawia, że są narażone na różnego rodzaju usterki i awarie. Nieplanowane przestoje spowodowane awarią mogą generować wysokie koszty - zarówno związane z naprawą, jak i utratą efektywności pracy. Dlatego znajomość najczęściej występujących problemów oraz ich potencjalnych przyczyn jest nie tylko przydatna, ale wręcz niezbędna dla operatorów i właścicieli tych maszyn.

Najczęstsze awarie koparko-ładowarek

Układ hydrauliczny

Układ hydrauliczny to jeden z najważniejszych elementów koparko-ładowarek, ale jednocześnie jest podatny na awarie. Układ hydrauliczny jest jednym z najważniejszych elementów koparko-ładowarek, odpowiadającym za prawidłowe funkcjonowanie ramienia, łyżki, czy też innych narzędzi. Najczęściej występującymi problemami są wycieki oleju hydraulicznego spowodowane uszkodzeniem przewodów, nieszczelnościami w połączeniach czy zużyciem uszczelek. Najczęstsze awarie koparko-ładowarek to wycieki oleju hydraulicznego, uszkodzone przewody czy nieszczelne złącza.

Regularna konserwacja i wymiana oleju hydraulicznego zgodnie z zaleceniami producenta pomaga w uniknięciu awarii. Ważne jest także bieżące sprawdzanie stanu filtrów oraz kontrola ciśnienia w układzie.

Silnik

Silniki koparko-ładowarek są narażone na intensywną eksploatację, co czyni je podatnymi na różnego rodzaju usterki. Silnik jest sercem każdej maszyny, w tym również koparko-ładowarki. Do najczęstszych problemów należą przegrzewanie się silnika, uszkodzenia turbiny oraz zanieczyszczenia układu paliwowego. Awarie silnika mogą być spowodowane różnymi czynnikami, takimi jak zużycie, brak konserwacji, zanieczyszczenie paliwa czy też niewłaściwe użytkowanie.

Aby zmniejszyć ryzyko awarii, warto regularnie sprawdzać poziom i jakość oleju silnikowego, stan filtrów powietrza oraz chłodzenia.

Układ jezdny i zawieszenie

Układ jezdny i zawieszenie koparko-ładowarek muszą wytrzymywać duże obciążenia, zwłaszcza podczas pracy w trudnym terenie. W efekcie częstymi problemami są zużycie łożysk, pęknięcia osi czy uszkodzenia układu napędowego. Aby zapobiec tym problemom, należy regularnie sprawdzać stan opon, amortyzatorów oraz elementów napędowych.

Systemy sterowania i elektryczne

Nowoczesne koparko-ładowarki wyposażone są w zaawansowane systemy sterowania, które mogą być podatne na błędy i awarie. Współczesne koparko-ładowarki wyposażają zaawansowane systemy elektryczne, które kontrolują różne funkcje maszyny. Zwarcia, uszkodzone przewody lub problemy z kontrolą elektroniczną mogą spowodować awarie koparko-ładowarek w tym obszarze. Regularna diagnostyka układu elektronicznego, w tym sprawdzanie stanu przewodów i złączy, może pomóc w uniknięciu kosztownych napraw.

System chłodzenia

Prawidłowe działanie systemu chłodzenia silnie wpływa na wydajność koparko-ładowarki. Awarie w tym obszarze mogą prowadzić do przegrzewania silnika i innych ważnych komponentów maszyny. Najczęstszymi przyczynami awarii systemu chłodzenia są wycieki płynu chłodzącego, uszkodzenie wiatraków lub zużycie termostatów. Regularna kontrola poziomu płynu chłodzącego, czyszczenie chłodnic oraz szybka naprawa wszelkich usterek może zapobiec poważniejszym problemom w tym obszarze.

Układ hamulcowy

Układ hamulcowy koparko-ładowarki jest niezwykle istotny dla bezpieczeństwa operatora oraz innych pracowników na placu budowy. Awarie w tym obszarze mogą być niebezpieczne i prowadzić do poważnych wypadków.

Przyczyny i skutki przechylenia koparko-ładowarki

Co roku nadal zdarzają się wypadki z udziałem ładowarek teleskopowych. Statystyki pokazują, że główną przyczyną, stanowiącą 20%, wypadków jest utrata kontroli nad maszyną, pojazdem, przedmiotem lub zwierzęciem.

Czynniki wpływające na stabilność

• Udźwig i środek ciężkości: Udźwig ładowarki teleskopowej lub maksymalna dopuszczalna masa ładunkowa jest obliczana jako zależność odległości między środkiem ciężkości ładunku a stopką widły. Dzięki wysuwanemu hydraulicznie wysięgnikowi teleskopowemu - lub inaczej ramieniu - zwiększa się udźwig ładowarki teleskopowej. Ramie to przechodzi z boku kabiny i jest przymocowane z tyłu ładowarki. Dzięki temu prawie całkowita masa maszyny jest wykorzystywana jako przeciwwaga. Środek ciężkości ładowarki teleskopowej jest punktem, w którym masa ładowarki jest zrównoważona. Środek ciężkości zależy od rozmieszczenia ciężaru.

• Brak amortyzowanego zawieszenia: Ładowarka teleskopowa nie posiada amortyzowanego zawieszenia, przez co łatwiej może się przechylić.

• Inercja (bezwładność): Inercja lub bezwładność może wystąpić, gdy mocno obciążona ładowarka nagle i szybko hamuje lub odjeżdża do tyłu. Innymi słowy, jest to siła przeciwdziałająca przyspieszeniu lub spowolnieniu. Bezwładność zależy od wielkości przyspieszenia lub zwolnienia oraz masy.

• Siła odśrodkowa: Siła odśrodkowa działa w zakrętach.

Zapobieganie wypadkom i minimalizacja ryzyka

Wymagane kwalifikacje i szkolenia

Pracownik musi posiadać wystarczającą znajomość przepisów bezpieczeństwa, aby móc wykonywać swoją pracę. Niewystarczająca wiedza jest często przyczyną wypadków przy pracy. Aby spełnić ten wymóg, ważne jest, aby wszyscy użytkownicy podnośników przeszli profesjonalne szkolenie. Środowisko i warunki pracy muszą też zezwalać na bezpieczną pracę Twoim pracownikom. Pracodawca musi upewnić się, że operator ładowarki teleskopowej posiada certyfikat-CE.

Analiza Ryzyka w Ostatniej Chwili (AROC)

Analiza Ryzyka w Ostatniej Chwili - w skrócie AROC: praktyczna metoda, dzięki której operator ładowarki teleskopowej sprawdza, czy miejsce pracy i samo urządzenie są bezpieczne do jej wykonywania. Operator przeprowadza ocenę ryzyka i podejmuje możliwe działania. Ładowarka teleskopowa może być używany tylko wtedy, gdy jest bezpieczny dla pracowników, środowiska i materiałów. Pracownik jest również zobowiązany do przestrzegania przepisów bezpieczeństwa.

Środki ostrożności dotyczące bezpiecznej obsługi ładowarek

Dobre nawyki operacyjne

• Podczas pracy należy zawsze siedzieć na siedzeniu i pamiętać o zapięciu pasa bezpieczeństwa oraz urządzenia zabezpieczającego.
• Pojazd powinien zawsze znajdować się w stanie umożliwiającym kontrolę.
• Joystick urządzenia roboczego powinien być obsługiwany dokładnie, bezpiecznie i dokładnie oraz unikać nieprawidłowej obsługi.
• Słuchaj uważnie, czy nie ma usterek. Jeżeli wystąpi usterka, należy ją natychmiast zgłosić. Części sprawne nie podlegają naprawie.
• Obciążenie nie powinno przekraczać nośności. Działanie wykraczające poza osiągi pojazdu jest niezwykle niebezpieczne. Dlatego należy wcześniej potwierdzić wagę załadunku i rozładunku, aby uniknąć przeciążenia.
• Pośpiech z dużą prędkością jest równoznaczny z samobójstwem. Jazda z dużą prędkością nie tylko uszkodzi pojazd, ale także zrani operatora i uszkodzi ładunek. Jest to bardzo niebezpieczne i nigdy nie należy tego próbować.
• Pojazd powinien utrzymywać kąt pionowy podczas załadunku i rozładunku. Jeśli zostanie zmuszony do jazdy pod kątem, pojazd straci równowagę i będzie niebezpieczny. Nie działaj w ten sposób.
• Najpierw należy podejść do przodu ładunku, sprawdzić warunki otoczenia, a następnie przystąpić do działania.
• Przed wejściem do wąskiego obszaru (takiego jak tunel, wiadukt, garaż itp.) należy sprawdzić prześwit terenu.
• Przy wietrznej pogodzie załadunek materiałów powinien odbywać się wraz z wiatrem.
• Operację podnoszenia do najwyższej pozycji należy wykonać ostrożnie. Gdy urządzenie robocze zostanie podniesione do najwyższej pozycji w celu załadunku, pojazd może stać się niestabilny. Dlatego pojazd powinien poruszać się powoli, a łyżkę należy ostrożnie przechylać do przodu.
• Podczas załadunku ciężarówki lub wywrotki należy zachować ostrożność, aby zapobiec uderzeniu łyżki w łyżkę ciężarówki lub wywrotki. Pod łyżką nie można stać, a łyżki nie można umieszczać nad kabiną ciężarówki.
• Przed cofaniem należy uważnie i wyraźnie obserwować tył pojazdu.
• Jeżeli widoczność jest ograniczona z powodu dymu, mgły, kurzu itp., należy przerwać pracę.
• Jeżeli oświetlenie w miejscu pracy jest niewystarczające, należy zainstalować sprzęt oświetleniowy.
• Pracując w nocy, pamiętaj o następujących kwestiach:
  • Upewnij się, że zainstalowano wystarczającą liczbę urządzeń oświetleniowych.
  • Upewnij się, że światła robocze ładowarki działają prawidłowo.
  • Podczas pracy w nocy bardzo łatwo jest uzyskać złudzenie wysokości i odległości obiektów.
  • Podczas pracy w nocy należy często zatrzymywać maszynę, aby sprawdzić warunki otoczenia i pojazd.
• Przed przejechaniem przez most lub inny budynek upewnij się, że jest on wystarczająco mocny, aby maszyna mogła go przejechać.
• Pojazdów nie można używać poza operacjami specjalnymi. Używanie części czołowej lub części urządzenia roboczego do załadunku i rozładunku, podnoszenia, chwytania, pchania lub używania mechanizmu roboczego do ciągnięcia spowoduje uszkodzenie lub wypadek i nie powinno być używane bezkrytycznie.

Uwaga na otoczenie

• Osoby bezczynne nie mogą wchodzić na obszar pracy. Ponieważ urządzenie robocze podnosi się i opada, skręca w lewo i w prawo oraz porusza się do przodu i do tyłu, otoczenie urządzenia roboczego (dół, przód, tył, wnętrze i obie strony) jest niebezpieczne i nie wolno do niego wchodzić.
• Jeżeli sprawdzenie otoczenia w trakcie pracy nie jest możliwe, przed przystąpieniem do dalszych prac należy ogrodzić miejsce prac praktycznymi metodami (takich jak ustawienie płotów i murów).
• Pracując w miejscach, w których może nastąpić zawalenie się skarpy drogowej lub skarpy, należy wdrożyć metody zapewniające bezpieczeństwo, wysłać monitory i przestrzegać poleceń.
• Podczas spuszczania piasku lub kamieni z wysokości należy zwrócić szczególną uwagę na bezpieczeństwo miejsca upadku.
• Kiedy ładunek zostanie zepchnięty z klifu lub pojazd dotrze na szczyt wzniesienia, ładunek nagle spadnie, a prędkość pojazdu gwałtownie wzrośnie, dlatego konieczne jest zwolnienie.
• Budując nasyp, buldożerując lub wylewając ziemię na klif, najpierw wsyp jeden stos, a następnie użyj drugiego stosu do popchnięcia pierwszego stosu.

Praca w zamkniętych przestrzeniach

• Podczas pracy w zamkniętej przestrzeni należy zapewnić wentylację. Jeśli musisz obsługiwać maszynę lub obchodzić się z paliwem, czyścić części lub farbę w zamkniętym lub słabo wentylowanym miejscu, musisz otworzyć drzwi i okna, aby zapewnić wystarczającą wentylację, aby zapobiec zatruciu gazem.
• Jeżeli otwarcie drzwi i okien w dalszym ciągu nie zapewnia wystarczającej wentylacji, należy zainstalować urządzenia wentylacyjne, takie jak wentylatory.
• Pracując w zamkniętej przestrzeni, należy najpierw przygotować gaśnicę i pamiętać, gdzie ją przechowywać i jak z niej korzystać.

Unikanie niebezpiecznych miejsc

• Nie zbliżaj się do niebezpiecznych miejsc. Jeśli spaliny z tłumika zostaną rozpylone w stronę materiałów łatwopalnych lub rura wydechowa znajdzie się w pobliżu materiałów łatwopalnych, istnieje duże prawdopodobieństwo pożaru. Dlatego szczególną uwagę należy zwrócić na miejsca, w których znajdują się materiały niebezpieczne takie jak tłuszcz, surowa bawełna, papier, martwa trawa, chemikalia, czy przedmioty łatwopalne.
• Nie zbliżać się do przewodów wysokiego napięcia. Nie pozwól, aby maszyna dotykała przewodów napowietrznych. Nawet zbliżanie się do przewodów wysokiego napięcia może spowodować porażenie prądem.

Zapobieganie wypadkom związanym z przewodami wysokiego napięcia

Aby zapobiec wypadkom, wykonaj następujące czynności:

• Jeżeli istnieje ryzyko, że maszyna dotknie kabli na placu budowy, przed przystąpieniem do eksploatacji należy skonsultować się z zakładem energetycznym w celu sprawdzenia, czy działania określone zgodnie z obowiązującymi przepisami są wykonalne.
• Nosić gumowe buty i gumowe rękawice.
• Połóż gumową matę na fotelu operatora i uważaj, aby żadna odsłonięta część ciała nie dotknęła metalowej obudowy.
• Wyznacz sygnalistę, który da sygnał ostrzegawczy, jeśli maszyna znajdzie się zbyt blisko kabla.
• Jeżeli pracujące urządzenie dotknie kabla, operator nie powinien opuszczać kabiny.
• Podczas pracy w pobliżu przewodów wysokiego napięcia nikt nie powinien zbliżać się do maszyny.
• Przed rozpoczęciem operacji sprawdź napięcie kabla u zakładu energetycznego.

Powyższe środki ostrożności dotyczą obsługi ładowarki. Niektórym operatorom może się wydawać, że powyższe środki ostrożności są nieco kłopotliwe, ale właśnie dzięki tym środkom ostrożności można uniknąć przypadkowych obrażeń podczas obsługi ładowarki. Niezależnie od tego, czy jesteś początkującym operatorem ładowarki, czy doświadczonym operatorem kierującym ładowarką, podczas obsługi ładowarki musisz ściśle przestrzegać zasad bezpieczeństwa.

Podsumowanie

Koparko-ładowarki są kluczowymi maszynami w wielu branżach, ale wymagają regularnej konserwacji i dbałości, aby działać sprawnie i bezpiecznie. Unikanie przeciążeń, regularne kontrole stanu maszyny oraz szybka naprawa wszelkich usterek mogą pomóc w minimalizacji ryzyka awarii i utrzymaniu wysokiej wydajności koparko-ładowarki przez długi czas.

tags: #przechylona #koparko #ladowarka