Łubin jest jedną z najczęściej wybieranych roślin bobowatych w Polsce. Wynika to przede wszystkim z jego doskonałego przystosowania do gleb średnich i słabych, które dominują w kraju. Uprawa ta niesie ze sobą szereg wymiernych korzyści, do których należą poprawa żyzności i struktury gleby, ograniczenie potrzeby stosowania nawozów mineralnych oraz pozytywny wpływ na plonowanie roślin następczych.
Wymagania glebowe i stanowisko
Wielu rolników żyje w przekonaniu, że łubin poradzi sobie na każdej, nawet najbardziej podłej glebie. Tymczasem niskie wymagania glebowe nie upoważniają do lekceważenia zasad agrotechniki. Do uprawy najlepiej jest wybrać stanowisko o glebie lekkiej i przewiewnej, o niskim poziomie wód gruntowych i pH nie wyższym niż 7,0. Spośród dwóch najważniejszych gatunków - żółtego i wąskolistnego - ten pierwszy cechuje się mniejszymi wymaganiami, dlatego może być uprawiany nawet w glebie VI klasy bonitacyjnej.
Łubiny w płodozmianie zaleca się umieścić po zbożach i trawach. Warto unikać przedplonów takich jak kukurydza (ryzyko fuzariozy) czy ziemniak (rizoktonioza). Ważne jest, aby po zbiorze zbóż usunąć słomę z pola lub bardzo dobrze ją przyorać bądź wymieszać z glebą.
Gatunki łubinu w rolnictwie
W Polsce uprawia się trzy główne gatunki, które różnią się cechami morfologicznymi oraz wymaganiami:
- Łubin żółty - dedykowany m.in. do upraw ekologicznych, dobrze znosi niższe pH.
- Łubin wąskolistny - szczególnie popularny jako komponent do mieszanek międzyplonowych, charakteryzuje się szybszym rozwojem.
- Łubin biały - choć mniej popularny, zyskuje na znaczeniu dzięki wysokiemu potencjałowi plonowania.
Technologia siewu: norma, termin i głębokość
Siew jest kluczowym etapem technologii uprawy. Łubiny należy siać stosunkowo płytko, co wynika z epigeicznego typu kiełkowania. Optymalna głębokość to 3-4 cm (na luźniejszych glebach można ją zwiększyć do 4 cm).
Termin siewu
Łubiny są wyjątkowo wrażliwe na silne, kilkugodzinne przymrozki po wykształceniu pierwszej pary liści właściwych. Z tego względu odradza się wysiew przed 20-25 marca. Optymalny termin siewu w warunkach klimatycznych Polski przypada na okres od końca marca do połowy kwietnia.
Norma wysiewu
Obliczenie normy wysiewu wymaga znajomości masy tysiąca nasion (MTN) oraz zdolności kiełkowania. Dla odmian tradycyjnych łubinu żółtego zalecana obsada to 100 szt./m², natomiast dla odmian samokończących 110-120 szt./m². W przypadku łubinu wąskolistnego jest to odpowiednio 90-100 szt./m² oraz 120-130 szt./m².
| Gatunek | Zalecana obsada (szt./m²) |
|---|---|
| Łubin żółty (tradycyjny) | 90-100 |
| Łubin żółty (samokończący) | 110-120 |
| Łubin wąskolistny (tradycyjny) | 90-100 |
| Łubin wąskolistny (samokończący) | 120-130 |
Szczepienie nasion i nawożenie
Kluczowym elementem technologii jest symbioza z bakteriami brodawkowymi, która odpowiada za wiązanie azotu atmosferycznego. Nawet jeśli na polu uprawiano wcześniej rośliny bobowate, zaleca się stosowanie szczepionki (nitraginy), gdyż naturalne szczepy w glebie mogą być nieaktywne, szczególnie przy pH poniżej 5,0.
W przeciwieństwie do grochu czy bobiku, łubiny nie reagują pozytywnie na nawożenie azotowe. Nawożenie fosforowo-potasowe powinno być stosowane w dawkach 50-70 kg/ha P₂O₅ oraz 70-90 kg/ha K₂O (na glebach średnio zasobnych). Warto również stosować nawożenie mikroelementowe (magnez, bor, molibden, mangan).
Siew łubinu późno (4 maj), bo było mokro.
Zbiór i ochrona
Zbiór nasion przeprowadza się, gdy strąki są w pełni dojrzałe, a rośliny zbrązowiałe. Wilgotność nasion nie powinna przekraczać 15%. W przypadku dużego zachwaszczenia plantacji może okazać się niezbędna desykacja pola. Pamiętajmy, że prawidłowo przygotowany materiał siewny powinien być zaprawiony zaprawą fungicydową oraz szczepionką bakteryjną (bezpośrednio przed siewem).