Kukurydza to roślina, która przeżywa w rolnictwie swego rodzaju renesans. Jej ogromną zaletą jest szerokie zastosowanie gospodarcze - różne jej odmiany wykorzystuje się nie tylko w branży spożywczej i produkcji pasz, ale również w gorzelnictwie czy gazownictwie. W hodowli kukurydzy bardzo istotne jest stosowanie siewu punktowego - do tego potrzebne są specjalne siewniki. Odpowiednio dobrana maszyna nie tylko gwarantuje precyzję umieszczania nasion w glebie, ale także determinuje wydajność pracy i koszty eksploatacji.
Siewnikiem nazywamy maszynę rolniczą służącą do wysiewu materiału siewnego, np. zbóż, traw, kukurydzy, buraków, międzyplonów. Ich produkcja w Polsce rozpoczęła się w XIX wieku dla folwarków, a po II wojnie światowej były one wytwarzane w Kutnie, początkowo jako konne, a od lat 60. XX wieku - ciągnikowe. W latach 70. XX wieku w Polsce pojawiły się precyzyjne siewniki do buraków i kukurydzy.
Czym jest siew punktowy?
Siewem punktowym nazywamy taką formę wysiewu nasion, kiedy pojedyncze nasiono jest umieszczane w glebie w odległości od kilku do kilkunastu centymetrów od pozostałych. Stosuje się go przede wszystkim w wysiewie nasion o dużych rozmiarach - a do takich zalicza się kukurydzę - gdyż jest to jeden z warunków zapewnienia im optymalnego tempa wzrostu. Gdyby nasiona były umieszczone zbyt blisko siebie i nie miały dość przestrzeni, nie mogłyby się dobrze rozwijać.
Typy siewników do kukurydzy: mechaniczne vs. pneumatyczne
Działanie siewnika do kukurydzy uzależnione jest od techniki rozdziału nasion. Wyróżniamy dwa główne typy:
Siewniki pneumatyczne
Siewniki pneumatyczne dzielimy na nadciśnieniowe i podciśnieniowe. W pierwszym przypadku urządzenie wyposażone jest w tarcze wysiewające z otworami. W momencie, kiedy obracająca się tarcza trafia na dyszę z wydmuchiwanym powietrzem, powstająca różnica ciśnień powoduje utrzymanie na dnie specjalnego lejka jednego nasiona - pozostałe zostają wydmuchane. Wraz z obrotem tarczy różnica ciśnień zanika, nasiono wpada do bruzdy.
W siewnikach pneumatycznych z systemem podciśnieniowym wytwarzane podciśnienie powoduje przyssanie pojedynczego nasiona do tarczy. Po jej obrocie podciśnienie znika, w wyniku czego nasiono wpada w bruzdę.
Siewniki mechaniczne
Siewniki mechaniczne wyposażone są w mechaniczny system rozdziału oparty o wykorzystanie zespołów tarczowych, taśmowych lub łyżeczkowych.
Siewniki pneumatyczne uchodzą za sprzęt bardziej precyzyjny i wydajny, z drugiej strony są jednak bardziej zaawansowane technologicznie, a co za tym idzie, trudniejsze w obsłudze i bardziej narażone na uszkodzenia niż siewniki mechaniczne. Wybór między nimi zawsze jest podyktowany indywidualnymi preferencjami klienta.
Wybór siewnika punktowego do kukurydzy: kluczowe kryteria
Zanim zdecydujesz się na konkretny model siewnika do kukurydzy, musisz odpowiedzieć sobie na trzy kluczowe pytania, które pomogą zawęzić wybór do maszyn najlepiej odpowiadających Twoim potrzebom:
- Jakie rośliny planujesz wysiewać? Czy ograniczasz się tylko do kukurydzy i słonecznika, czy potrzebujesz maszyny uniwersalnej do buraków, soi czy rzepaku?
- Na jakim areale będzie wykonywana praca? Wielkość gospodarstwa oraz ewentualne świadczenie usług zewnętrznych determinują wymaganą wydajność i prędkość roboczą.
- Jaki poziom zaawansowania technologicznego jest Ci potrzebny? Czy preferujesz siewnik do kukurydzy o prostej budowie, łatwy w serwisowaniu? Czy zaawansowany technicznie sprzęt z napędami elektrycznymi i pełną kontrolą z kabiny operatora?
Niemniej zawsze należy zwracać uwagę na parametry techniczne danego modelu siewnika, między innymi na szerokość roboczą i transportową, pojemność zbiornika na nasiona czy ilość rzędów. Zła decyzja może skutkować mniejszą elastycznością w doborze uprawianych roślin lub niewykorzystaniem potencjału agrotechnicznego w optymalnym oknie pogodowym.
Porównanie siewników punktowych: Premium vs. Standard
Poniżej przedstawiamy szczegółowe zestawienie dwóch popularnych siewników do kukurydzy, pokazując, na jakie elementy zwracać uwagę podczas wyboru.
Väderstad Tempo TPT 6 (Premium) vs. Maschio Gaspardo MTE 300 (Standard)
Rama i wszechstronność rozstawu
Konstrukcja ramy to pierwsza istotna różnica między tymi modelami. Siewnik Väderstad Tempo TPT 6 posiada ramę z funkcją płynnej regulacji sekcji wysiewających, co pozwala na siew w rozstawie od 45 cm do 75 cm. Dzięki temu jest to maszyna niezwykle wszechstronna, gotowa do pracy z różnymi gatunkami roślin, m.in. soi, rzepaku i buraka. W przypadku siewnika Gaspardo MTE 300 sekcje zamontowane są na stałe, co ogranicza pracę do jednego, standardowego rozstawu wynoszącego 75 cm. Siewnik do kukurydzy z funkcją płynnej regulacji sekcji umożliwia również wysiew innych roślin.
System wysiewu i prędkość pracy
To tutaj kryje się „serce” obu maszyn i największa różnica technologiczna. Väderstad Tempo pracuje w układzie nadciśnieniowym, gdzie ziarno jest dosłownie „wystrzeliwane” do bruzdy, co eliminuje wpływ grawitacji i drgań na precyzję. Pozwala to na osiągnięcie imponującej prędkości siewu do 16 km/h. Maschio Gaspardo wykorzystuje układ podciśnieniowy, w którym nasiona są przysysane do tarczy, a po odcięciu podciśnienia wpadają grawitacyjnie do gleby. Optymalna prędkość pracy dla tego modelu to około 8 km/h. Dodatkowo Väderstad oferuje napęd sekcji wyłącznie elektryczny, podczas gdy Maschio Gaspardo daje wybór między napędem elektrycznym a prostym i ekonomicznym napędem mechanicznym.
Dozowanie nawozu i przygotowanie łoża siewnego
Obie maszyny dysponują zbiornikami na nawóz o pojemności 1200 litrów, ale różnią się precyzją ich obsługi. Väderstad posiada indywidualne silniki elektryczne na każdej sekcji, co pozwala na płynną zmianę dawki nawozu bezpośrednio z pozycji operatora. W Maschio Gaspardo dozowanie jest mechaniczne, a wszystkie aparaty są ze sobą połączone na stałe.
Dodatkowe elementy w siewnikach punktowych
- Oczyszczacze: Väderstad stosuje gwiazdowe koła oczyszczające, natomiast Maschio proste oczyszczacze regulowane na uchwycie.
- Docisk: W modelu Tempo regulacja jest mechaniczna za pomocą sworzni i sprężyny prętowej, w MTE 300 odbywa się przy użyciu klucza i sprężyny spiralnej.
- Pojemność zbiorników i obsługa: W siewniku Väderstad zbiorniki na nasiona mają pojemność 70 l i muszą pozostać szczelnie zamknięte ze względu na pracę w nadciśnieniu. Maschio Gaspardo oferuje zbiorniki o pojemności 60 l.
- Dostęp do tarcz wysiewających: W obu modelach jest oceniany przez ekspertów jako łatwy i nie wymagający dużej ilości czasu.
Siewniki do kukurydzy a system ISOBUS
Obie maszyny są standardowo wyposażone w instalację ISOBUS, co umożliwia m.in. kontrolę sekcji i zmienne dawkowanie. Na wyświetlaczu terminala uniwersalnego ISOBUS jest wyświetlana aplikacja (oprogramowanie) z modułu ECU siewnika, co pozwala na dodatkowe funkcje, takie jak wysiew materiału siewnego we wskazanej dawce i miejscu.
Dla kogo który model? Rekomendacje
Ostateczny wybór siewnika do kukurydzy powinien być podyktowany specyfiką Twojego gospodarstwa:
- Väderstad Tempo TPT 6 to maszyna dla dużych gospodarstw i firm usługowych, które potrzebują maksymalnej wydajności i planują wysiewać szerokie spektrum roślin (rzepak, buraki, soja, kukurydza) przy dużych prędkościach roboczych.
- Maschio Gaspardo MTE 300 to doskonałe rozwiązanie dla mniejszych i średnich gospodarstw, które skupiają się na kukurydzy i słoneczniku, ceniąc prostą konstrukcję oraz ekonomiczne podejście do eksploatacji.
Historia i ewolucja siewników
Za wynalazcę siewnika uważa się Anglika Jethro Tulla, który w 1701 roku stworzył urządzenie z lejem na nasiona i elementem tworzącym bruzdę. Wynalazek powstał z potrzeby, by nie marnować wysiewanego ziarna. Jethro Tull byłby zadowolony widząc, jak bardzo zostały rozwinięte technicznie siewniki XXI wieku.
Klasyfikacja siewników polowych
Siewniki można podzielić ze względu na sposób umieszczania materiału siewnego:
- Siewniki rzędowe (z wysiewem do gleby), które posiadają redlice wysiewające (stopkowe lub talerzowe). Dzielą się na:
- Siewniki zbożowe (uniwersalne, przede wszystkim do zbóż, drobnonasiennych typu rzepak, grubonasiennych typu groch, bobik, itp.).
- Siewniki punktowe (np. do kukurydzy, buraków).
- Siewniki rzutowe, które wysiewają materiał siewny rzutowo, czyli na powierzchnię gleby.
Budowa i działanie siewnika zbożowego
Przykładowy siewnik zbożowy zawieszany, z mechanicznym napędem aparatów rozdzielających ziarno, jak popularny w Polsce Poznaniak, jest zbudowany na ramie i posiada zbiornik zasypowy na ziarno. Elementem rozdzielającym i dawkującym ziarno są aparaty kołeczkowe oraz przekładnia bezstopniowa, na której ustawia się dawkę wysiewu i na którą napęd jest przenoszony z koła jezdnego siewnika. Ze zbiornika podzielone ziarno trafia do rurek prowadzących, które doprowadzają materiał siewny do redlic stopkowych lub talerzowych. Regulacja na ramie siewnika umożliwia ustawienie głębokości roboczej.
W przypadku siewnika nabudowanego mechanicznego, zasada działania jest bardzo podobna, z tą różnicą, że w trakcie jednego przejazdu następuje uprawa gleby oraz zasiew.
Siewniki zbożowe pneumatyczne z dozownikiem
Siewniki zbożowe pneumatyczne charakteryzują się większą pojemnością zbiornika głównego oraz zastosowaniem centralnego dozownika lub dozowników. Producenci coraz częściej proponują siewniki z dozownikiem napędzanym elektrycznie oraz siewniki z dzielonymi zbiornikami, np. z osobną komorą na materiał siewny i osobną komorą na nawóz granulowany lub inny materiał siewny do tworzenia mieszanek.
Przed siewem zaleca się wykonanie próby kręconej lub próby wysiewu. W próbie kręconej przekręca się mechanizm wysiewający o określoną liczbę obrotów i waży wysiane nasiona. W próbie wysiewu wyznacza się masę nasion wysianych na określonym obszarze.
Inne typy siewników
Kategorię siewników uzupełniają siewniki do poplonów, takie jak model Unia ETA. Są to siewniki pneumatyczne do poplonów o pojemności zbiornika 200, 300 lub 500 litrów. Wałek wysiewający zasilany jest przez 12 V silnik elektryczny, a regulacja odbywa się przy pomocy sterownika, z kabiny operatora.
Nowoczesne siewniki punktowe: precyzja i technologia
Siewniki punktowe (siewniki precyzyjne) można podzielić ze względu na podział i dystrybucję ziarna na:
- Siewniki punktowe mechaniczne (najczęściej stosowane do punktowego wysiewu buraka otoczkowanego, rzepaku otoczkowanego i cykorii).
- Siewniki punktowe pneumatyczne (podciśnieniowe lub nadciśnieniowe), które są bardziej uniwersalne i służą do wysiewu upraw rzędowych, takich jak kukurydza, słonecznik, burak cukrowy, fasola, soja, rzepak, sorgo, groch, bobik.
Sercem siewnika punktowego jest aparat rozdzielający ziarno. Dużą rolę odgrywa tutaj instalacja pneumatyczna. Z jednej strony podciśnienie przysysa ziarno do otworów tarczy wysiewającej (np. w siewnikach punktowych Monosem, Gaspardo, Arbos, Matermacc), a z drugiej strony zapewnia również transport podzielonego ziarna do gleby (np. w siewnikach punktowych Vaderstad).
Nowoczesne siewniki punktowe oferują wiele nowatorskich rozwiązań. Obok podsiewaczy nawozów i aplikatorów do mikrogranulatów napędzanych elektrycznie, dają one dostęp do funkcji Rolnictwa Precyzyjnego dzięki zaawansowanej elektronice w standardzie ISOBUS. Dzięki takim funkcjom materiał siewny zostaje wysiany tam, gdzie powinien być i w dawce, którą określił użytkownik.
Siewniki zintegrowane z dozownikiem nawozu: Optymalizacja plonów
Współczesne rolnictwo wymaga precyzyjnych i wydajnych maszyn, które pozwalają na maksymalizację plonów przy jednoczesnej optymalizacji kosztów. Siewniki do zboża i kukurydzy wyposażone w dozowniki nawozu stanowią kluczowe narzędzie w osiąganiu tych celów. Innowacyjne podejście do siewu i nawożenia oznacza projektowanie maszyn z myślą o zaspokojeniu indywidualnych potrzeb rolników, co przekłada się na osiąganie założonych celów uprawowych.
Precyzyjne umieszczanie nawozu
Kluczowym elementem innowacyjnych siewników jest zintegrowany dozownik nawozu. Nawóz umieszczany jest w specjalny sposób, co ma bezpośredni wpływ na wzrost plonów. W przypadku siewu wiosennego, nawóz umieszcza się nieco głębiej i z boku od nasion, co zgodnie z badaniami, sprzyja lepszemu rozwojowi roślin. Mechanizm działania polega na umieszczaniu nawozu co drugi rząd wysiewu nasion, w rozstawie co 250 mm. Oznacza to, że nawóz znajduje się w odległości 6,25 cm od każdego rzędu nasion, co zapewnia optymalne warunki do jego przyswojenia.
Technologia redlic talerzowych
Nawóz jest aplikowany za pomocą tych samych redlic talerzowych, które odpowiedzialne są za wysiew nasion. Dzięki technologii wycinania czystej szczeliny, nawóz jest skutecznie oddzielany od resztek pożniwnych, co zapobiega jego marnotrawieniu i zapewnia precyzyjne dostarczenie do strefy korzeniowej.
Hydrauliczne dozowanie nawozu
Proces dozowania nawozu jest sterowany hydraulicznie i charakteryzuje się bardzo dużą wydajnością. Gwarantuje to, że dozowanie nawozu nie stanowi ograniczenia dla prędkości roboczej maszyny, pozwalając na efektywną pracę nawet w trudnych warunkach polowych.
System kontroli sekcji w ciągnikach Valtra
Siewniki PÖTTINGER Aerosem: wszechstronność i precyzja
Pneumatyczne siewniki nabudowane PÖTTINGER AEROSEM A łączą maksymalną elastyczność pracy z maksymalną wydajnością. Idealne rozmieszczenie nasion jest zawsze priorytetem dzięki precyzyjnemu, uniwersalnemu systemowi dozowania i solidnemu systemowi redlic. Mogą być wyposażone w redlice jednotalerzowe lub podwójne redlice talerzowe DUAL DISC. Zbiornik na nasiona z dozowaniem przez inżektor oferuje w opcjonalnej wersji pojemność 1850 l. Siewniki te są chwalone przez rolników za precyzję i wydajność oraz łączące się z nimi korzyści ekonomiczne, a także, dzięki długiej liście wyposażenia dodatkowego, możliwość dostosowania maszyny do istniejących warunków.
Zamawiając siewnik AEROSEM A, można go wyposażyć w system PRECISION COMBI SEEDING (PCS). Umożliwia to siew pojedynczych nasion kukurydzy za pomocą elementów pojedynkujących. Trzyczęściowy zbiornik pozwala również na jednoczesną aplikację nawozu za pomocą dozownika. Maszyny wyposażone w ISOBUS i Inteligentny System Dystrybucji (IDS) spełniają wszelkie oczekiwania pod względem dokładności dozowania. Oprócz możliwości dowolnego wyboru szerokości i rozstawu ścieżek technologicznych, możliwe jest również sterowanie sekcjami maszyny. Aby zapewnić optymalną niezawodność i maksymalną elastyczność siewnika, rozstaw rzędów można zmieniać za pomocą wkładek do głowicy rozdzielającej, niezależnie od konfiguracji.
Wersje z dodatkowym oznaczeniem (ADD) różnią się od wersji standardowych m.in. większą średnicą redlic talerzowych i rolek dociskowych oraz większym naciskiem na redlice. Siewniki z rodziny Aerosem występują w dwóch wariantach szerokości: 3 m (dla modeli 3002 i 3002 ADD) i 4 m (dla siewników 4002 i 4002 ADD), oraz przeznaczone są dla ciągników o mocy odpowiednio 110, 140 i 190 KM. Maszyny te, ze względu na swój uniwersalny charakter, doskonale sprawdzają się w gospodarstwach o różnej wielkości, w których znaczącą część upraw stanowią zboża i kukurydza.
Siewnik Aerosem wyposażony został w duży, 1250-litrowy zbiornik z możliwością zastosowania nadstawki, powiększającej jego pojemność o dodatkowe 600l. Ponadto, do wysiewu punktowego i jednoczesnego nawożenia zbiornik jest dzielony. Duży otwór pozwala na jego szybkie napełnianie, a szeroki pomost z poręczą ułatwia ręczne uzupełnianie lub sprawdzenie stanu wypełnienia. Optymalne spływanie ziarna to zasługa umieszczonego w zbiorniku mieszadła. Dzięki zasuwie umiejscowionej u jego ujścia, szybko pozbędziemy się pozostałych po siewie nasion, zaś plandeka w postaci zwijanej rolki zapewnia komfortowy dostęp i stanowi zabezpieczenie przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi.
Wysoka precyzja to szczególna cecha siewników z rodziny Aerosem, bez względu na to, czy napęd dozowania odbywa się mechanicznie, czy elektrycznie. Ilość wysiewu zawiera się w granicach od 1,5 do 340 kg/ha, a wymiana kół dozujących do różnych rodzajów nasion odbywa się niezwykle szybko dzięki szybkozłączom. Równie prosta i szybka jest próba kręcona, bez względu na to, czy wykonujemy ją mechanicznie, czy przy pomocy sterownika w przypadku elektrycznego napędu dozowania.
Doskonała precyzja siewników Aerosem jest zasługą wielu elementów. Jednym z nich jest hydraulicznie napędzana dmuchawa, która optymalny strumień powietrza wytwarza już przy przepływie 25 l oleju na minutę, gwarantując precyzyjny wysiew oraz chroniąc nasiona i zaprawę. W wersji mechanicznej za napęd dozowania odpowiada koło gwiaździste współpracujące z bezstopniową przekładnią. Równomierny rozkład nasion to również zasługa głowicy rozdzielacza, rozprowadzającej je do poszczególnych rzędów.
To na tym poziomie odbywa się włączanie i wyłączanie ścieżek technologicznych, które w wersji mechanicznej sterowane są za pomocą sterownika COMPASS, zaś w elektrycznej odpowiada za to sterownik POWER CONTROLL lub terminal ISOBUS. W tej wersji dostępny jest system IDS, wyróżniony srebrnym medalem DLG na targach Agritechnika 2013, pozwalający na dowolny wybór rozstawu rzędów, szerokości ścieżek technologicznych oraz śladu i umożliwiający wyłączenie połowy strony siewnika.
Opcjonalny system wysiewu punktowego PCS, również nagrodzony srebrnym medalem na targach Agritechnica 2013, daje możliwość niezwykle dokładnego wysiewu zarówno zbóż i słonecznika, jak i kukurydzy, również z nawozem. Napędzane hydraulicznie elementy precyzyjnie oddzielają mechanicznie ziarna, które transportowane są do specjalnie zaprojektowanego inżektora, a strumień powietrza niesie ziarno do redlicy wysiewającej. System PCS czyni siewniki Aerosem maszynami niezwykle elastycznymi.
Docisk wzmocnionych redlic PCS został zwiększony z 50 kg do 80 kg za pomocą sprężyn dociskowych. Dodatkowo zamontowana rolka wychwytująca precyzyjnie dociska nasiona kukurydzy natychmiast po wylocie z formierza rowka wysiewu. Rolki chwytające wykonane ze stali nierdzewnej, dzięki montowanym seryjnie skrobakom, są odporne na zapychanie. Standardowe rolki dociskowe o szerokości 50 mm zapewniają optymalne utrzymanie na głębokości pracy całej redlicy PCS.
Wśród redlic mamy do wyboru bezobsługowe redlice wleczone i jednotalerzowe z naciskiem ustawianym centralnie do 25 kg, dostępne również z regulowanymi rolkami dociskającymi. Redlice dwutalerzowe DUAL-DISC, doskonale radzące sobie z resztkami pożniwnymi, wyposażono w rolki dociskające i nacisk do 50 kg. Zagrabiacze w siewnikach Aerosem wyposażono w osłonę cofania zapobiegającą uszkodzeniom i centralną regulację pochylenia palców. Występują one w dwóch wariantach: standardowym, z palcami umiejscowionymi między rzędami wysiewu i w wersji Perfekt, z ramionami o nierównej długości, zapewniającymi intensywny efekt wyrównania, skutkujący równomiernymi wschodami. Znacznik przedwschodowy dostępny jest na życzenie.
