Tomek i przyjaciele, dawniej znany jako Parowóz Tomek i jego przyjaciele (ang. Thomas the Tank Engine and Friends w seriach 1-6 oraz Thomas and Friends od serii 7), to popularny animowany serial telewizyjny. Produkcja opiera się na serii książeczek dla dzieci The Railway Series, napisanych przez Wilberta Awdry’ego.
Historia i rozwój serialu
Początki i nazewnictwo
Serial jest emitowany z przerwami od 1984 roku. Składa się obecnie z 586 odcinków podzielonych na 24 serie. Jego początki sięgają książek, które stały się podstawą dla telewizyjnej adaptacji.
Technika realizacji
Serie 1-12 zostały zrealizowane na taśmie 35 mm. Wykorzystano w tym celu specjalną kamerę, która filmowała zdalnie sterowane modele lokomotyw i wagonów, wykonane w skali 1. Modele te charakteryzują się wymiennymi (choć nieruchomymi) „twarzami”, co umożliwia pokazanie ich mimiki, a także ruchomymi (również zdalnie sterowanymi) oczami.
Wyspa Sodor i świat przedstawiony
Akcja serialu toczy się we wszystkich latach XX wieku (z wyjątkiem lat 70) na fikcyjnej wyspie Sodor, która znajduje się w pobliżu wybrzeża Wielkiej Brytanii. Na całej wyspie funkcjonuje kolej kierowana przez Pana Szyneczkę, nazywanego przez lokomotywy Grubym Zawiadowcą. Na kolei pracują lokomotywy parowe, spalinowe i wąskotorowe. W świecie przedstawionym pracują także pojazdy drogowe, statki wodne, statki powietrzne, a nawet dźwigi oraz żurawie.
Emisja w Polsce
Wcześniejsze i obecne emisje
W Polsce serial był emitowany przez różne stacje telewizyjne. Dawniej TVP3 wyemitował serie 1-5, TVP1 serię 11, a TVP ABC serie 13-16. Obecnie serial jest dostępny na kanałach: Polsat JimJam, który emituje serie 18-19 (dawniej 1-11), MiniMini+ z seriami 17-23 (dawniej serie 8-10) oraz CBeebies, gdzie można obejrzeć serie 11, 12 i 14.
Główni bohaterowie
Lista lokomotyw i innych pojazdów
Głównymi bohaterami serialu są różnorodne lokomotywy i inne pojazdy, które współdziałają na wyspie Sodor. Wśród nich znajdują się:
- Tomek (ang. Thomas)
- Edek (ang. Edward)
- Henio (ang. Henry)
- Gabryś (ang. Gordon)
- Kuba (ang. James)
- Piotruś (lub Piotrek; ang. Percy)
- Tobik (ang. Toby)
- Emilka (ang. Emily)
- Dwie bliźniacze lokomotywy: Donald i Darek (ang. Donald and Douglas)
- Wielkie Zachodnie Lokomotywy: Kaczor (lub Kaczorek; ang. Duck) i Olek (ang. Oliver)
Filmy pełnometrażowe i specjalne odcinki
Serial „Tomek i przyjaciele” doczekał się również licznych filmów pełnometrażowych oraz specjalnych odcinków, które rozwijają fabułę i przedstawiają nowe przygody bohaterów. Niektóre z nich to:
- Jak lokomotywy uratowały lotnisko
- Wielkie odkrycie
- Bohater torów
- Przygoda na Wyspie Mgieł
- Dzień diesli
- Tajemnica Niebieskiej Góry
- Tajemnica zaginionej korony
- Opowieść o odwadze
- Przygoda się zaczyna
- Legenda o zaginionym skarbie
- Wielki wyścig
- Podróż poza wyspę Sodor
- Wielki świat! Wielkie przygody! (ang. Big World! Big Adventures!)
- Wykopaliska i odkrycia
- Uwaga, rower! No More Mr. Nice Engine
Polska wersja językowa i obsada dubbingu
Realizacja dubbingu
Opracowanie polskiej wersji językowej serialu „Tomek i przyjaciele” było realizowane na zlecenie różnych podmiotów. Wśród nich znalazły się MiniMini+ (dla odcinków 309-414), platforma nc+ (dla odcinków 441-486, 493-538) oraz platforma CANAL+.
Główne głosy postaci
W polskim dubbingu, który ożywia postacie i wprowadza je do polskich domów, wzięli udział liczni aktorzy. Do głównych ról głosowych należą:
- Mikołaj Klimek - Gruby Zawiadowca
- Grzegorz Drojewski - Piotruś
Inni aktorzy, którzy użyczyli swoich głosów to Paweł Galia, Anna Apostolakis, Hanna Makowska, Jakub Osiński, Andrzej Wójcik, Jerzy Wierciński, Andrzej Gmitrzuk, Magdalena Krylik, Katarzyna Łaska, Beata Jankowska-Tzimas, Krzysztof Pietrzak, Sebastian Machalski, Lilka Wasserman, Karol Kwiatkowski, Milena Gąsiorek, Stefan Knothe, Janusz Wituch, Marek Ciunel, Paweł Bukrewicz, Agata Bornus, Maciej Jastrzębski, Aneta Michalczyk, Karolina Kowalska i Bartek Fukiet.
Kierownictwo muzyczne
Za kierownictwo muzyczne polskiej wersji odpowiadali Michał Skarżyński, Magdalena Krylik (piosenka czołówkowa i końcowa w niektórych odcinkach), Katarzyna Łaska (piosenka czołówkowa i końcowa w niektórych odcinkach), Beata Jankowska-Tzimas (piosenka czołówkowa i końcowa w niektórych odcinkach), Krzysztof Pietrzak (czołówka w niektórych odcinkach), Sebastian Machalski (czołówka i tyłówka w niektórych odcinkach), Lilka Wasserman (czołówka i tyłówka w niektórych odcinkach), Karol Kwiatkowski (czołówka i tyłówka w niektórych odcinkach) oraz Milena Gąsiorek (czołówka i tyłówka w niektórych odcinkach).
Przykładowe tytuły odcinków
Serial „Tomek i przyjaciele” oferuje szeroki wybór epizodów, z których każdy przedstawia nowe wyzwania i nauki dla bohaterów. Poniżej przedstawiono wybrane tytuły odcinków, często grupowane w wydaniach DVD lub tematycznych kolekcjach:
Zestawienie odcinków 1-6
- Tomek i pokaz sztucznych ogni
- Nowy gwizdek Piotrka
- Przygoda Emilki
- Tomek śpieszy na ratunek
- Na tip top
- Tomek, Emilka i pług śnieżny
- Edek Wielki
- Kuba dostaje nauczkę
- Tomek dobrze się spisuje
- Tomek i cyrk
- Piotrek i magiczny dywan
- Wielka pomyłka Piotrka
- Nie mówcie Tomkowi
- Nowa trasa Emilki
- Tomek przybywa na ratunek
- Gabryś rządzi
- Tomek i tuba
- Henio i drzewo życzeń
- Zbyt gorąco dla Tomka
- Tomek i wiatr
- Nieustraszony Frycek
- Tomek i odrzutowiec
- Spokojna przejażdżka
- Śladem mąki
- Tomek i skarb
- Edek i nowy dźwig
- Tomek i urodzinowa przesyłka
- Zielony zawiadowca
- Prawie najlepszy Kuba
- Nowy domek Tobika
- Tomek w toffi
- Wielki silny Henio
- Zwiedzanie wyspy
- Tomek i spadająca gwiazda
- Tomek i barwy klubowe
- Damian gubi dzwon
- Wolne popołudnie Tobika
- Kłopotliwe drzewko Tomka
- Jak dobrze być Gabrysiem
- Chlap, chlap, chlap!
- Śliski Sodor
- Sodor w śniegu
- Zabawa
- Nowy Gwizdek Tobika
- Lew Sodoru
- Skoro świt
- Tomek i prosiaczki
- Czytanie bajek
- Przesyłka Piotrusia
- Pogoń za latawcem
- W warsztacie
- Dobre uczynki Henia
- Pszczoły
- Pomocnik Hirek
- Strzelające korki Tomka
- Nieświeża przesyłka
- Tomek dowodzi
- Szalony dzień Tomka
- Figle i bigle
- Tobik i świszczący las
- Wiktor się zgadza
- Wyprawa po drewno
- Tomek i Zgniotek
- Och, co za zniewaga
- Specjalna przesyłka Diesla
- Być Piotrusiem
- Henio i BHP
- Karol i Edek
- Kuba w ciemności
- Tomek i kapelusze
Zestawienia DVD
- DVD-1: Opowieść o odwadze
- DVD-2: Szkolna przesyłka
- Specjalna przesyłka Diesla
- Być Piotrusiem
- Henio i BHP
- Karol i Edek
- Kuba w ciemności
- Tomek i kapelusze
- Zimowe życzenia
- DVD-3: Chwiejne koła i gwiazdki
- Tobik i świszczący las
- Wiktor się zgadza
- Wyprawa po drewno
- Tomek i Zgniotek
- Och, co za zniewaga
- Przygoda z magnesem
- Wielki Szymek
- Szczęśliwy Hirek
- Gabryś i Ferdynard
- Niech pada śnieg
- Niespodzianka
- Szybka Basia
- Piotruś w śniegu
- Edek bohater
- Kuba na ratunek
- Węgiel dla Henia
- Zatrzymać autobus!
- Emilka i Prast
- Nowi przyjaciele Piotrusia
- Balonowa przygoda
- Kamil parowóz
- DVD-1: Centrum ratunkowe
- Edek bohater
- Kuba na ratunek
- Węgiel dla Henia
- Zatrzymać autobus
- Ognisty Felek
- DVD-2: Hen, hen daleko!
- Emilka i Prast
- Nowi przyjaciele Piotrusia
- Balonowa przygoda
- Kamil parowóz
- Dwa koła
- Czerwoni i niebiescy
- Powolny Sławek
- Mały parowóz który lubił wyścigi
- Kto jest najlepszy
- Lokomotywa przyszłości
- Hugo i statek powietrzny
- Bajka o trzech koziołkach
- Zagubiony pociąg naprawczy
- Szyper i syrena
tags: #tomek #i #przyjaciele #traktorek