Budowa i działanie siewników zbożowych z rolkami zagarniacza

Siewnik rolniczy to podstawowa maszyna używana na całym świecie do wysiewu nasion zbóż oraz roślin spożywczo-przemysłowych. Jego wynalezienie w XVIII wieku przez Jethro Tulla znacząco przyczyniło się do usprawnienia produkcji rolnej na masową skalę, czyniąc współczesne zasiewy nie do wyobrażenia bez jego udziału.

Historia i podstawowa budowa siewnika

Pierwszy siewnik został skonstruowany w 1701 roku przez angielskiego rolnika i agronomistę Jethro Tulla, który promował maszyny rolnicze jako sposób na odciążenie pracy rolników. Siewnik, pozbawiony własnego napędu, musi być podłączany do ciągnika rolniczego. Jego podstawowe elementy to zbiornik nasienny oraz aparaty wysiewające wraz z redlicami, ustawione poprzecznie do kierunku jazdy.

Mechanizm działania siewnika opiera się na kołach, które poprzez układ kół zębatych napędzają obrotowe mieszadło. Mieszadło, zazwyczaj wykonane z plastiku, wspomaga wysypywanie nasion ze zbiornika i precyzyjnie rozdziela ziarno do redlic. Ostateczna ilość wysiewanego materiału jest regulowana poprzez nastawę wysokości szczeliny, przez którą przechodzi ziarno. Następnie nasiona transportowane są rurkami do redlic, które umieszczają je w ziemi w odpowiednich rzędach. Kluczowym elementem regulującym dawkę wysiewu jest skrzynia przekładniowa.

Rodzaje siewników rolniczych

Wyróżnia się trzy główne rodzaje siewników rolniczych:

• Siewniki podciśnieniowe i nadciśnieniowe (pneumatyczne): Ich budowa obejmuje zbiornik nasienny, komorę powietrza do ciśnieniowego wysiewu, tarczę wysiewającą, wentylator, dozownik, rozdzielacze nasion, redlice, zagarniacz ziemi i bruzd, koła ugniatające oraz przekładnię łańcuchową.
• Siewniki precyzyjne: Składają się ze zbiornika nasiennego, dwóch kół podporowo-jezdnych, pierścieni wysiewających, sprzęgła jednokierunkowego, wałka wygarniającego z pierścieniami wysiewającymi, kół ugniatających, redlic, przekładni łańcuchowej i spulchniacza gleby.
• Siewniki rzędowe: Ich budowa została omówiona powyżej jako najbardziej powszechny typ.

Siew bezuprawowy i nowoczesne technologie

Oprócz tradycyjnego siewu po uprawie ziemi, stosuje się również siew bezpośredni, zwany siewem bezuprawowym. Metoda ta polega na siewie bezpośrednio na ściernisku (uprawa zerowa) lub na mulczowanej powierzchni (uprawa konserwująca), co pozwala na oszczędność czasu, paliwa i zmniejszenie erozji gleby.

Współczesne siewniki zbożowe, produkowane w Polsce m.in. przez firmy Famarol, Meprozet i Rolmasz, charakteryzują się dużą precyzją umieszczania nasion w glebie przy zwiększonych prędkościach roboczych. Wiele z nich może pracować samodzielnie lub w zestawie z agregatami uprawowymi. Nowoczesne maszyny często wyposażone są w komputery dostarczające informacji o parametrach siewu, elektryczne wskaźniki poziomu pojemnika, elektroniczne liczniki hektarów oraz monitory sterowania. Aparaty wysiewające z napędem elektrycznym nie tylko zwiększają komfort użytkowania, ale także poprawiają precyzję siewu, eliminując błędy wynikające z poślizgu kół. Integracja z systemem GPS ułatwia pracę dzięki precyzyjnemu wyłączaniu sekcji.

Coraz większą popularność zdobywają agregaty uprawowo-siewne, które umożliwiają pracę bezpośrednio na polach z dużą ilością resztek pożniwnych, eliminując potrzebę orki i ograniczając erozję oraz utratę wilgotności gleby.

Przykłady nowoczesnych rozwiązań

• Uniwersalne mechaniczne siewniki zbożowe OZDOKEN serii Pertum: Dostępne w wersjach z wysiewem jednotalerzowym, z redlicami stopkowymi lub dwutalerzowymi. Oferują szeroki zakres dawek wysiewu (0,7-400 kg/ha) i bezstopniową regulację docisku redlic.
• Siewnik zbożowy rzędowy AGRO-MASZ SR: Zaprojektowany do wysiewu zbóż, roślin motylkowych, rzepaku i poplonów. Dostępny z redlicami stopkowymi lub talerzowymi, w różnych szerokościach roboczych. Charakteryzuje się lekką konstrukcją i bogatym wyposażeniem standardowym. Nowoczesne wersje z redlicą dwutalerzową i metalowymi talerzami są polecane na cięższe gleby.
• Pneumatyczny siewnik zbożowy Mascar Montana: Następca modelu Oregon, przeznaczony do pracy w trudnym terenie przy wysokich prędkościach siewu. Dostępny w różnych szerokościach roboczych i konfiguracjach (tylko nasiona lub nasiona i nawóz). Posiada duży zbiornik, bezstopniową przekładnię i możliwość wyboru między redlicami stopkowymi, talerzowymi lub podwójnie talerzowymi.
• Agregat uprawowo-siewny Kverneland u-drill: Maszyna ciągana umożliwiająca uprawę gleby, wyrównanie, zagęszczenie, siew i docisk w jednym przejeździe. Przystosowany do pracy w technologii konwencjonalnej i uproszczonej. Wyposażony w aparaty wysiewające ELDOS z napędem elektrycznym i kompatybilny z systemem ISOBUS.
• Pneumatyczny siewnik zbożowy Kverneland e-drill: Zintegrowany z broną wirnikową, zapewnia perfekcyjną uprawę, zagęszczenie i siew w jednym przejeździe.

Zagarniacze do siewnika - kluczowy element

Zagarniacze, nazywane również zgarniaczami lub palcami zagarniającymi, to elementy montowane za redlicami wysiewającymi. Ich głównym zadaniem jest przykrycie wysianych nasion glebą, co zabezpiecza je przed ptakami i sprzyja kiełkowaniu. Dzięki zagarniaczom można wykonać dwa zabiegi jednocześnie: siew i bronowanie, co pozwala zaoszczędzić czas i paliwo.

Nie wszystkie siewniki są standardowo wyposażone w zagarniacze, stanowią one jednak istotne akcesorium, które warto rozważyć. Są to zazwyczaj wygięte pręty metalowe. Przy zakupie zagarniaczy należy zwrócić uwagę na ich długość, grubość, przekrój oraz gabaryty, dopasowane do konkretnego modelu siewnika. Dostępne są również modele uniwersalne, które można dopasować do większości maszyn.

Montaż zagarniaczy, zwłaszcza uniwersalnych, wymaga przymocowania ich ramy do ramy siewnika, a następnie odpowiedniego ustawienia i przykręcenia poszczególnych palców. Ważne jest, aby rama była wytrzymała i umożliwiała regulację docisku do ziemi. Prawidłowo zamontowane zagarniacze zapewniają równomierne przykrycie nasion glebą, co przekłada się na lepsze wschody i wyższe plony.

Parametry kluczowe dla prawidłowego siewu

Prawidłowe wykonanie siewu jest uzależnione od wielu czynników technicznych i agrotechnicznych:

• Głębokość siewu: Kluczowa dla rozwoju roślin. Zbyt głębokie umiejscowienie nasion osłabia kiełki i system korzeniowy. Głębokość należy dostosować do rodzaju gleby (płycej na mocnych, głębiej na lekkich) oraz warunków pracy. Nowoczesne siewniki umożliwiają precyzyjną regulację głębokości za pomocą nacisku na redlice (sprężynowego lub hydraulicznego), a nawet automatycznego sterowania w systemach rolnictwa precyzyjnego.
• Docisk redlic: Zapewnia odpowiednie umieszczenie nasion w glebie, zwłaszcza w trudnych warunkach (np. siew w mulcz). Docisk może być regulowany mechanicznie lub hydraulicznie.
• Zagęszczenie gleby: Odpowiednie zagęszczenie gleby nad nasionami zapewnia lepszy dostęp do wilgoci. Stosuje się do tego celu rolki dociskające lub kółka zagęszczające, których nacisk jest regulowany niezależnie od nacisku redlic.
• Stan gleby: W technologii uproszczonej często stosuje się redlice talerzowe, które łatwiej penetrują twardszą i wysuszoną glebę. Redlice zębate są z kolei polecane do siewu bezpośredniego lub w technologii uproszczonej na polach z dużą ilością resztek.

W nowoczesnych siewnikach stosuje się zaawansowane systemy redlic, takie jak:

• Redlice RoTeC i RoTeC+ (producent Horsch): Jednotalerzowe, przeznaczone na stanowiska z dużą ilością resztek pożniwnych i na gleby lekkie/średnie.
• Redlice TwinTeC+ (producent Horsch): Dwutalerzowe, z hydraulicznym dociskiem, przeznaczone do pracy z dużymi prędkościami.
• System PSP (Precise Seed Placement) (producent Bednar): Redlice zawieszone na równoległoboku, z dwoma tarczami pracującymi w układzie V, zapewniające precyzyjne prowadzenie w profilu glebowym.
• Redlice z zębami kultywatora (producent Lemken): Stosowane w siewnikach do siewu bezpośredniego lub uproszczonego, zapewniające stałą głębokość siewu nawet w trudnych warunkach.
• System SeedFlex (producent Kuhn): Redlice z dwoma dużymi, przesuniętymi talerzami na równoległoboku, umożliwiające zachowanie ustalonej głębokości siewu przy dużych prędkościach.
• System OptiDisc i Optidisc M (producent Lemken): Podwójne redlice talerzowe z kołem zapewniającym jednolitą głębokość wysiewu, z możliwością regulacji nacisku.
• Redlice Dual Disc (producent Amazone): Dwutalerzowe, montowane na równoległoboku, zintegrowane z rolką kopiującą.
• Redlice jednotarczowe i dwutalerzowe (producent Väderstad): W siewnikach Rapid stosuje się redlice jednotarczowe z wałem oponowym, a w siewnikach Spirit - dwutalerzowe.

Regularna kontrola i konserwacja siewnika, zarówno przed sezonem wiosennym, jak i jesiennym, znacząco zmniejsza ryzyko wystąpienia awarii i zapewnia optymalne warunki do pracy przez cały rok.

tags: #siewnik #zbozowy #z #rolkami #zagarniacza